Klavye, tuşların hareketiyle ses üreten veya ses veren mekanizmayı çalıştıran çalgıların ortak unsurudur. Klavyeli çalgılar arasında piyano, org, klavsen ve klavikord bulunur; bu nedenle “klavye müziği” tek bir çalgının ya da dönemin müziği değildir. Terim, bu çalgılar için yazılmış eserleri ve klavyeli çalgılarda icra edilen repertuvarı kapsayabilir. [1][2]
Çalgıların işleyişi
Klavyeli çalgılarda tuş, farklı bir ses üretme mekanizmasını harekete geçirir. Orgda tuşlar borulardan ses çıkmasını sağlayan mekanizmayı denetler. Klavsende tuşa basılması, teli mızrap benzeri bir parçayla çektirir; klavikordda ise tuşa bağlı metal bir parça tele vurur. Piyanoda çekiçler tellere vurur. Piyanist tuşa uyguladığı kuvvetle sesin şiddetini değiştirebilir; klavsenin mekanizması, çalınan tuşun kuvvetine karşılık aynı türden ses şiddeti değişimi sağlamaz. Bu ayrımlar, klavye biçiminin benzer olmasının çalgıları aynı yapmadığını gösterir. [1][2]
Tarih ve repertuvar
Org, klavyeli çalgı ailesinin erken örneklerindendir. Avrupa’da Orta Çağ boyunca org klavyeleri gelişti; geç Orta Çağ’da klavsen ve klavikord da bu aileye katıldı. Klavsen, Barok dönemde solo çalgı olmasının yanı sıra sürekli bas eşliğinde kullanıldı. Piyanonun ilk örneklerini Bartolomeo Cristofori yaklaşık 1700’de geliştirdi. Çalgının nüanslı ses şiddeti, klavyeli çalgılar için yazılan repertuvarı ve icra olanaklarını genişletti. Klavye müziği; solo, oda müziği ve eşlik eserlerini içerebilir, ancak her klavyeli eser aynı çalgı için yazılmış değildir. [1][2]