Koca Râgıb Paşa, on sekizinci yüzyılda Osmanlı yönetiminde görev yapan sadrazam, diplomat ve şairdir. Asıl adı Mehmed'dir. İstanbul'da doğdu; kesin doğum yılı konusunda kaynaklar farklı bilgiler verir. Bürokrasi içinde yetişti ve 1757'den 1763'teki ölümüne kadar III. Osman ile III. Mustafa'nın sadrazamlığını yaptı. [1]
BÜROKRASİ VE DİPLOMASİ
Meslek yaşamına Defterhâne çevresinde başladı. Osmanlı–İran savaşları sırasında doğu cephesindeki yöneticilerin maiyetinde kâtiplik, mektupçuluk ve maliye görevleri üstlendi. İran'la yapılan görüşmelerde ve 1739 Belgrad barış müzakerelerinde görev aldı. 1741'de reisülküttaplığa yükseldi. Daha sonra Mısır, Aydın, Rakka ve Halep gibi farklı bölgelerde yöneticilik yaptı. Bu görevler, merkez bürokrasisiyle taşra yönetimini birlikte tanımasını sağladı. [1]
SADRAZAMLIK DÖNEMİ
1757'de sadrazamlığa getirildiğinde İstanbul'un iaşesi ve yangınların yol açtığı zararlarla ilgilendi. Dış siyasette Avrupa devletleri arasındaki güç ilişkilerini gözeten, Osmanlı Devleti'ni Yedi Yıl Savaşı dışında tutmaya çalışan bir yol izledi. 8 Nisan 1763'te görevdeyken öldü. İstanbul'un Koska semtinde yaptırdığı külliyede, sıbyan mektebinin yanındaki türbeye defnedildi. [1]
ŞİİRİ VE ESERLERİ
Râgıb Paşa, Nâbî'nin şiiriyle ilişkilendirilen hikemî üslubu sürdürdü. Şiirlerinde düşünce, hayat tecrübesi, atasözleri ve özlü söyleyiş öne çıkar. Fıtnat Hanım ve Haşmet gibi şairlerle aynı edebiyat çevresinde bulundu. Şiirleri Dîvân'ında toplandı; siyasî ve edebî yazıları Ahmed Nüzhet tarafından Münşeât-ı Râgıb'da derlendi. Arapça hazırladığı Sefînetü'r-Râgıb ise farklı bilgi alanlarından malzeme içeren ansiklopedik bir eserdir. Şairliğiyle resmî yazışma tecrübesi, eserlerinin farklı türlerinde bir araya gelir. [2]