Kimya

Korozyon

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Korozyon, bir malzemenin çevresiyle girdiği kimyasal veya elektrokimyasal tepkimeler sonucunda bozulmasıdır. En sık metallerle ilişkilendirilir. Demirin paslanması, gümüşün kararması ve bakır üzerinde patina oluşması tanıdık örneklerdir. Sonuç yalnız görünüş değişikliği olmayabilir; malzeme kaybı, yapıların kullanım ömrünü ve güvenliğini de etkileyebilir.[1][2]

ELEKTROKİMYASAL SÜREÇ

Demirin su ve oksijenle temasında yüzey üzerinde farklı tepkime bölgeleri oluşabilir. Anot bölgesinde demir elektron vererek çözünür; katot bölgesindeki indirgenme tepkimesi bu elektronları kullanır. Metal içindeki elektron hareketi ve sıvıdaki iyon hareketi süreci birbirine bağlar. Sonraki tepkimeler pası oluşturan hidratlı demir oksitleri meydana getirir. Pas tabakası genellikle alttaki metali sürekli koruyan bir örtü oluşturmaz.[1]

FARKLI HASAR BİÇİMLERİ

Genel korozyon yüzeye daha yaygın dağılırken yerel korozyon belirli noktalarda yoğunlaşabilir. Çukurlaşma ve yarık korozyonu bu yerel biçimlere örnektir. Aynı parçada birden fazla mekanizma birlikte bulunabilir. Bu nedenle yalnız dışarıdan görülen renk değişimine bakmak yeterli değildir; malzeme, temas ettiği ortam ve yüzey koşulları birlikte değerlendirilir.[2]

KORUMA YÖNTEMLERİ

Boya gibi kaplamalar metalin su ve oksijenle temasını azaltır. Çinko ile kaplama hem bir engel oluşturabilir hem de çinkonun daha kolay yükseltgenmesinden yararlanır. Katodik korumada korunacak metal, elektrokimyasal sistemin katodu durumuna getirilir; başka bir metal anot olarak tüketilebilir. Paslanmaz çelikte kromun oluşturduğu pasif yüzey tabakası da farklı bir koruma mekanizmasıdır.[1]