Kullanıcı arayüzü, kullanıcının bir sistemle etkileşmesini sağlayan ve sistemin bilgi ile denetim olanaklarını sunan bileşenler bütünüdür. ISO tanımında arayüz, etkileşimli sistemin kullanıcının belirli görevleri gerçekleştirmesi için bilgi ve kontroller sağlayan bileşenleri olarak ele alınır. Bu kavram yalnızca bilgisayar ekranlarına özgü değildir: yazılımlardaki metinler, menüler ve düğmelerin yanı sıra fiziksel cihazlardaki tuşlar, göstergeler ya da dokunmatik yüzeyler de arayüzün parçası olabilir. Sunum görsel, işitsel veya dokunsal biçimde gerçekleşebilir. [1][2]
Girdi, çıktı ve etkileşim
Kullanıcı sistemden bilgi alır ve sisteme bilgi ya da komut iletir. Klavye, fare, mikrofon ve dokunmatik ekran girdi örnekleridir; ekran, hoparlör veya titreşimli bildirimler çıktı sağlayabilir. Bu araçların her biri her arayüzde bulunmaz. ISO, etkileşimi kullanıcı ile etkileşimli sistem arasında arayüz üzerinden gerçekleşen bilgi alışverişi olarak tanımlar. Arayüzün düzeni ve sunduğu kontroller, kullanıcının yapacağı göreve ve sistemin işlevlerine göre değişir. [1][2]
Tasarım ve değerlendirme
Arayüz tasarımı; kullanıcı ihtiyaçlarını, görevleri ve kullanım bağlamını dikkate alarak bilgi ile kontrollerin nasıl sunulacağını belirler. ISO rehberi, arayüz tasarımı ve gezinme tasarımını insan-sistem etkileşiminin tasarım alanları arasında sayar. Kullanılabilirlik, belirli kullanıcıların belirli hedeflere belirli bir bağlamda ne ölçüde etkili, verimli ve tatmin edici biçimde ulaşabildiğiyle ilgilidir; dolayısıyla tek bir tasarım her kullanıcı ve koşul için aynı sonucu vermeyebilir. Erişilebilirlik, farklı ihtiyaç ve yeteneklere sahip kişilerin sistemleri kullanabilmesini gözetir. NIST’in tanımı ise arayüzün fiziksel veya mantıksal olabileceğini vurgular. [1][2]