Kutup ışıkları, enerjili parçacıkların üst atmosferdeki atom ve moleküllerle etkileşmesi sonucunda oluşan ışıklı gökyüzü olaylarıdır. Kuzey yarımkürede aurora borealis, güney yarımkürede aurora australis adları kullanılır. Olay, Güneş’ten gelen parçacık akışı ile Dünya’nın manyetik çevresi ve atmosferi arasındaki etkileşimin gözlenebilir sonuçlarından biridir.[1]
OLUŞUM VE RENKLER
Güneş rüzgârı Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşerek bu çevrede enerji birikmesine yol açabilir. Enerjinin serbest kalması sırasında hızlanan parçacıklar atmosfer gazlarına enerji aktarır; uyarılan atom ve moleküllerin ışık yayması kutup ışıklarını oluşturur. Görülen renk, etkileşen gazın türü ve bulunduğu yüksekliğe bağlıdır.[1]
Oksijen yaklaşık 100–200 kilometre yükseklikte yeşil, daha yüksek bölgelerde kırmızı ışımaya katkıda bulunur. Azot ise mavi ve pembe tonların kaynakları arasındadır. Farklı ışımaların birlikte görülmesi mor veya başka ara renkler oluşturabilir.[1]
BİLİMSEL GÖZLEM
Kutup ışıkları yer istasyonlarındaki kameralar, manyetik alan ölçerler, radarlar ve uzay araçlarıyla incelenir. Bu ölçümler atmosfer ile yakın uzay çevresi arasındaki enerji aktarımını anlamaya yardımcı olur. Aurora yalnızca Dünya’ya özgü değildir; Jüpiter ve Satürn gibi atmosferi bulunan başka gezegenlerde de gözlenmiştir.[1]