Lagün, deniz veya okyanus gibi daha büyük bir su kütlesinden kum seti, çakıl birikimi, resif ya da başka bir engelle kısmen ayrılmış su alanıdır. Oluşumuna göre kıyı lagünleri ve atol lagünleri gibi farklı türlerden söz edilir. Bu alanların derinliği, su alışverişi ve tuzluluğu birbirinden önemli ölçüde farklı olabilir.[1]
OLUŞUM BİÇİMLERİ
Kıyı lagünleri genellikle eğimin az olduğu kıyılarda, kıyı önünde gelişen engellerin gerisinde oluşur. Açık denizle dar geçitlerden bağlantı kurabilirler. Deniz düzeyi, dalga ve gelgit hareketleri ile taşınan çökeltiler, bu bağlantıların biçimini etkiler. Atol lagünleri ise mercan resiflerinin çevrelediği merkezî su alanlarıdır; kıyı lagünlerine göre daha derin olabilen örnekleri bulunur.[1]
SU VE TUZLULUK
Bir lagünün denizle bağlantısı yalnız açık bir ağızdan gerçekleşmeyebilir; su, çakıl setinin arasından sızabilir veya fırtınalarda engelin üzerinden aşabilir. Tatlı su girdisi tuzluluğu azaltırken güçlü buharlaşma, suyu denizden daha tuzlu hâle getirebilir. Bu nedenle bütün lagünleri acı su gölü olarak tanımlamak doğru değildir. Aynı lagünün farklı kesimleri ve mevsimleri arasında da değişim görülebilir.[2]
YAŞAM ORTAMI VE DEĞİŞİM
Lagünlerdeki bitki ve hayvan toplulukları, tuzluluk düzenine, tabanın yapısına ve suyun yenilenmesine bağlıdır. Deniz çayırları, küçük kabuklular, yumuşakçalar ve bazı balıklar bu ortamlarda yaşayabilir. Değişken koşullara uyum sağlayan türlerin varlığı, lagünleri özel yaşam alanları yapar. Bununla birlikte kıyı aşınması, setlerin yer değiştirmesi ve çökeltiyle dolma, lagünlerin zamanla küçülmesine veya biçim değiştirmesine yol açabilir.[2]