Libidinal ekonomi, arzu ve duygulanımın toplumsal, siyasal ve ekonomik yapılardaki dolaşımını açıklamak için kullanılan felsefi bir kavramdır. Terim özellikle Jean-François Lyotard’ın 1974’te yayımlanan Économie libidinale adlı eseriyle ilişkilidir.[1]
KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Lyotard, Freud’un libido fikrini bireysel psikolojinin ötesine taşıyarak kurumların, düşüncelerin ve ekonomik ilişkilerin “yoğunlukları” nasıl yönlendirdiğini tartışır. Bu yaklaşımda libidinal enerji, toplumdaki değişimleri betimlemeye yarayan bir “kuramsal kurgu”dur; ölçülebilir fiziksel enerji olarak sunulmaz.[2]
POLİTİK EKONOMİ ELEŞTİRİSİ
Libidinal ekonomi, üretim ve değişimi yalnız çıkar, sınıf ya da akılcı hesapla açıklamanın yetersiz olduğunu savunur. Tutku, haz, korku ve bağlılık gibi etkilerin de ekonomik düzenleri besleyebileceğini öne sürer.[1] Lyotard metinde Marx ile Freud’u birlikte okur, fakat tek bir bütüncül kuram kurmaktan kaçınır. Kavram bu nedenle iktisat disiplinindeki standart bir modelden çok, siyaset ve kültür eleştirisinde kullanılan felsefi bir çerçevedir.