Magnitüd, bir şeyin büyüklüğünü ifade eden nicel bir ölçüdür; tek başına belirli bir birimi veya ölçüm yöntemini belirtmez. Anlamı, kullanıldığı bilim dalına ve ilgili ölçeğin tanımına bağlıdır. Astronomide gök cisimlerinin parlaklığını, sismolojide ise deprem kaynağının büyüklüğünü anlatabilir. Bu iki alandaki magnitüd değerleri farklı fiziksel özelliklere dayanır ve doğrudan karşılaştırılamaz. [1][2]
Astronomide magnitüd
Görünür magnitüd, bir gök cisminin Dünya’dan bakıldığında ne kadar parlak göründüğünü ifade eder; gözlenen parlaklık uzaklıktan da etkilenir. Mutlak magnitüd, cismin belirli bir standart uzaklıkta bulunması hâlinde sahip olacağı görünür parlaklık olarak tanımlanır. Yıldızlar için bu uzaklık 10 parsektir. Astronomik magnitüd ölçeği ters yönlüdür: sayı küçüldükçe cisim daha parlak görünür. Bu nedenle parlak gök cisimlerinin magnitüdü negatif olabilir. [1]
Deprem magnitüdü
Deprem magnitüdü, deprem kaynağının büyüklüğünü tanımlar ve aynı deprem için konumdan bağımsız tek bir değer olarak verilir. Buna karşılık sarsıntının hissedilme düzeyi ve hasar, yerel koşullara ve gözlem yerine göre değişir; bunlar şiddet kavramıyla ilgilidir. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS), depremler için moment magnitüdü bildirir; araştırmalarda başka magnitüd türleri de kullanılabilir. Richter ölçeği tarihsel bir yöntemdir, ancak USGS’nin büyük ve uzak depremler için kullandığı güncel genel ölçüm yöntemi değildir. [2]
Magnitüd ölçekleri çoğunlukla logaritmiktir; sayısal fark, fiziksel büyüklükte eşit aralıklı bir değişim anlamına gelmez. Bu nedenle bir değer yorumlanırken hangi disiplinin ve ölçeğin kastedildiği belirtilmelidir. [1][2]