Mangala, taşların veya benzer küçük nesnelerin çukurlar arasında dağıtılmasına dayanan geleneksel strateji oyunudur. Göçürme adıyla da bilinir. Türkiye’de farklı yöresel adları ve oyun biçimleri bulunur. Özel oyun tahtalarında oynanabildiği gibi toprağa açılan çukurlar da kullanılabilir.[1]
OYUNUN YAPISI
Genellikle iki kişi arasında oynanır; bazı uygulamalarda gruplar karşılaşabilir. Taş yerine tohum veya taneler kullanılabilir. Oyuncular, seçilen çeşidin kurallarına göre nesneleri çukurlara dağıtır ve toplar. Amaç daha fazla taş elde etmektir. Sıra ve çukur sayısı ile oyunun süresi farklı biçimlerde değişebildiğinden, bütün mangala çeşitlerinin tek bir kural düzeniyle oynandığı düşünülmemelidir.[1]
TOPLUMSAL AKTARIM
Oyun; evlerde, okullarda, kulüplerde ve kutlama alanlarında kuşaklar arasında aktarılır. Osmanlı dönemine ilişkin tasvirler de onun toplumsal paylaşım ortamlarındaki yerini gösterir. Mangala/Göçürme, Togyzqumalaq ve Toguz Korgool’u kapsayan ortak dosya, 2020’de Türkiye, Kazakistan ve Kırgızistan adına UNESCO’nun ilgili temsilî listesine kaydedilmiştir. Kayıt, oyun bilgisinin ve uygulama geleneğinin korunmasını amaçlar.[1]