Maria Goeppert-Mayer (1906–1972), atom çekirdeğinin kabuk modelini geliştiren fizikçilerdendir. Göttingen'de Max Born'un yanında kuantum fiziği öğrenimi gördü ve 1930'da doktorasını tamamladı. Kimyager Joseph Mayer ile evlendikten sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı. Araştırmaları kuantum kimyasından çekirdek fiziğine uzanır.[1][2]
AKADEMİK YAŞAMI
Goeppert-Mayer, aynı aileden kişilerin birlikte çalışmasını sınırlayan üniversite kuralları nedeniyle uzun süre düzenli öğretim üyesi kadrosu bulmakta güçlük çekti. Johns Hopkins'teki yıllarında araştırmalarını sürdürdü; çift beta bozunması ve kimyasal fizik üzerine yayınlar hazırladı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Columbia Üniversitesinde Harold Urey ile uranyum izotoplarının ayrılması üzerinde çalıştı.[1]
1946'da Chicago'ya geçti. Üniversitede gönüllü olarak ders verdi ve lisansüstü öğrencilerle çalıştı; Argonne Ulusal Laboratuvarında ise yarı zamanlı araştırma görevi üstlendi. Bu ortam, matematiksel ve kuantum kuramsal birikimini atom çekirdeklerinin özelliklerine uygulamasını sağladı.[1][2]
ÇEKİRDEĞİN KABUK MODELİ
Bazı proton ve nötron sayılarının çekirdeklere olağanüstü kararlılık kazandırması, açıklanması gereken bir örüntüydü. Goeppert-Mayer, bu özellikleri proton ve nötronların farklı enerji düzeylerindeki kabuklara yerleşmesiyle açıkladı. Belirli kabukların dolması, nükleer kararlılıkta gözlenen ve sihirli sayılar olarak bilinen düzenliliklerle ilişkilendirildi.[2]
1949'da Goeppert-Mayer ve Hans Jensen, birbirinden bağımsız çalışmalarla kabuk modelini geliştirdi. Bu araştırmalar Goeppert-Mayer'e 1963 Nobel Fizik Ödülü'nü getirdi; Marie Curie'den sonra bu ödülü alan ikinci kadın oldu. 1960'ta California Üniversitesi San Diego kampüsünde tam zamanlı profesörlüğe atanmıştı. Bilimsel mirası, çekirdeklerin deneysel özelliklerini kuantum mekaniğine dayalı bir yapıyla açıklamasında yatar.[1]