Mary Leakey (1913–1996), Doğu Afrika'daki fosil ve arkeolojik buluntular üzerine çalışmalarıyla tanınan araştırmacıdır. Mary Douglas Nicol adıyla 6 Şubat 1913'te doğdu. Çocukluğunda Avrupa'daki tarihöncesi alanlarla tanışması arkeolojiye ilgisini geliştirdi. Taş aletlerin bilimsel çiziminde kazandığı beceri, mesleğe girişinde önemli rol oynadı.[1]
DOĞU AFRİKA'DAKİ ARAŞTIRMALARI
Genç yaşta Dorothy Liddell'in İngiltere'deki Hembury kazılarına çizimci olarak katıldı. 1933'te Louis Leakey ile tanıştı; daha sonra birlikte Kenya ve Tanzanya'daki alanlarda çalıştılar. Uzun süreli kazılarında fosilleri, taş aletleri ve bunların içinde bulunduğu tabakaları dikkatle kaydetti.[1]
1948'de Kenya'nın Rusinga Adası'nda önemli bir insansı maymun fosili buldu. 1959'da Tanzanya'daki Olduvai Boğazı'nda ortaya çıkardığı kafatası, başlangıçta Zinjanthropus boisei adıyla tanımlandı; tür bugün Paranthropus boisei olarak adlandırılır. Buluntu, Afrika'daki insan evrimi araştırmalarının geniş kamuoyu tarafından tanınmasına katkıda bulundu.[1]
LAETOLİ AYAK İZLERİ
Leakey'nin yönettiği ekip, 1970'lerde Tanzanya'nın Laetoli bölgesindeki volkanik kül tabakalarında korunmuş izleri araştırdı. 1978'de ekibe katılan Paul Abell, yaklaşık 27 metre boyunca uzanan ve erken insan akrabalarına ait yaklaşık yetmiş ayak izi içeren yolu buldu.[2]
Yaklaşık 3,6 milyon yıllık izler, iki ayak üzerinde yürümenin eski bir kanıtını oluşturur. Ayak başparmağının diğer parmaklarla aynı doğrultuda bulunması ve topuktan parmaklara ilerleyen basış biçimi, yürüyüşün yorumlanmasını sağlar. İzlerin büyük olasılıkla Australopithecus afarensis'e ait olduğu düşünülür; bu ilişkilendirme kesin bir kimlik tespiti değildir. Leakey, Louis Leakey'nin ölümünden sonra da araştırmalarını sürdürdü ve 9 Aralık 1996'da öldü.[1][2]