Biyografiler

Max Born

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Max Born (1882–1970), kuantum mekaniğinin gelişimine katkılarıyla tanınan fizikçi ve matematikçidir. Breslau’da doğdu; akademik yaşamında Göttingen, Cambridge ve Edinburgh gibi merkezlerde çalıştı. Araştırmaları kristallerin titreşimlerinden kuantum kuramının matematiksel yapısına kadar farklı alanları kapsadı.[1]

KUANTUM MEKANİĞİ

Born, Werner Heisenberg’in atomik süreçleri açıklamak için kullandığı işlemlerin matris cebiriyle ilişkisini fark etti. Bu yaklaşım, kuantum mekaniğinin matematiksel biçimlenmesine katkı sağladı. Dalga fonksiyonlarının istatistiksel anlamına ilişkin araştırmaları nedeniyle 1954 Nobel Fizik Ödülü’nü aldı. Çalışmaları, mikroskobik sistemlerin gözlenen davranışlarının olasılıksal bir çerçevede değerlendirilmesinde önemli yer tuttu.[1]

GÖÇ VE ÖĞRETİM

Yahudi kökeni nedeniyle 1933’te Almanya’dan ayrılmak zorunda kaldı. Cambridge’de çalıştıktan sonra 1936’da Edinburgh Üniversitesi’nde uygulamalı matematik profesörü oldu. Burada Avrupa’dan göç eden araştırmacıların da yer aldığı bir çalışma çevresi oluşturdu. Ders kitapları ve bilimsel eserler yazdı; sonraki yıllarında bilimin toplumsal sonuçları ve savaşın oluşturduğu tehlikeler üzerine de düşünceler geliştirdi.[1]