Biyografiler

Mehmet Emin Yurdakul

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Mehmet Emin Yurdakul (1869–1944), şiirlerinde sade Türkçeyi, hece ölçüsünü ve toplumsal konuları öne çıkaran Türk şair, yazar ve siyasetçidir. Millî Edebiyat hareketinin hazırlanmasında etkili oldu. Halkın yaşamını ve millî duyguları geniş bir okur kitlesinin anlayabileceği dille anlatma düşüncesi, şiir anlayışının temelini oluşturdu.[1][2]

YAŞAMI VE KAMU GÖREVLERİ

13 Mayıs 1869'da İstanbul'un Beşiktaş semtinde doğdu. Beşiktaş Askerî Rüştiyesinde okudu; Mülkiye ve hukuk öğrenimini tamamlamadan ayrıldı. Sadaret evrak kaleminde başlayan memuriyetini Rüsumat İdaresinde sürdürdü. Daha sonra Hicaz ve Sivas valiliklerinde bulundu.[1]

Türk Yurdu dergisi ve Türk Ocağının kuruluş çalışmalarında görev aldı. Osmanlı Meclisinde Musul'u temsil etti. Millî Mücadele sırasında Anadolu'ya geçti; Cumhuriyet döneminde de milletvekilliği yaptı. 14 Ocak 1944'te İstanbul'da öldü ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na gömüldü.[1]

ŞİİR ANLAYIŞI

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı sırasında yazdığı Anadolu'dan Bir Ses yahut Cenge Giderken adlı şiiriyle dikkat çekti. 1898'de yayımlanan Türkçe Şiirler, sade dil ve hece ölçüsüne dayanan bu yönelişini ortaya koydu. Edebiyatın estetik değerinin yanında toplumsal yarar taşıması gerektiğini savundu; halkın acılarını ve beklentilerini şiirin konusu yaptı.[2]

Yurdakul'un şiiri milliyetçilik, halkçılık ve memleketçilik düşünceleri etrafında gelişti. Halk hikâyeleriyle erken yaşta kurduğu ilişki, dil ve konu tercihlerini etkiledi. Sonraki memleketçi edebiyatın oluşumunda da izleri görüldü.[1][2]

ESERLERİ

Türk Sazı, Ey Türk Uyan!, Tan Sesleri, Ordunun Destanı ve Ankara şiir kitapları arasındadır. Düzyazı eserleri arasında Fazilet ve Asalet ile Türkün Hukuku bulunur. Şiirleri, Fevziye Abdullah Tansel tarafından hazırlanarak 1969'da topluca yayımlandı.[2]