Meitneriyum, simgesi Mt ve atom numarası 109 olan yapay, radyoaktif bir elementtir. Periyodik tabloda 7. periyot ve 9. grupta bulunur. Üretilmiş atom sayısı çok azdır; elementin gözle görülebilir miktarlarda yalıtılması beklenmez. Erime noktası, kaynama noktası ve yoğunluğu gibi temel özellikleri deneysel olarak bilinmemektedir. Bu nedenle özelliklerine ilişkin açıklamalar sınırlı ölçüde gözleme, önemli ölçüde kuramsal tahminlere dayanır. [1]
Üretimi ve keşfi
Meitneriyum ilk kez 29 Ağustos 1982’de Almanya’nın Darmstadt kentindeki GSI araştırma merkezinde üretildi. Araştırmacılar hızlandırılmış demir iyonlarını bizmut hedefine göndererek atom numarası 109 olan bir çekirdek oluşturdu. GSI kayıtlarında kullanılan hedef ve iyonların yanı sıra keşif tarihi de belirtilir. Oluşan atom son derece kısa sürede radyoaktif bozunmaya uğradığından, yeni elementin tanımlanması tek tek çekirdeklerin ve bozunma ürünlerinin izlenmesine dayanır. [2]
Meitneriyumun bilinen izotopları kısa ömürlüdür ve çok az sayıda atom üretilebilmiştir. Bu koşullar, elementin kimyasal tepkimelerini doğrudan incelemeyi zorlaştırır. Royal Society of Chemistry, erime ve kaynama noktalarını bilinmiyor olarak verir; bu nedenle gündelik koşullarda görünüşü veya ölçülebilir fiziksel özellikleri hakkında kesin değerler ileri sürülemez. Şimdilik bilinen bir biyolojik rolü ya da araştırma dışı kullanımı yoktur. [1]
Adı ve araştırma önemi
Element, nükleer fisyonun açıklanmasına katkıda bulunan fizikçi Lise Meitner’in anısına adlandırılmıştır. IUPAC, 30 Ağustos 1997’de 109 numaralı element için meitnerium adını ve Mt simgesini kabul etti. [3] Araştırmalar, süper ağır çekirdeklerin nasıl üretildiğini, hangi izotoplarının oluşabildiğini ve nasıl bozunduklarını anlamaya yöneliktir. Bu bakımdan meitneriyum, maddenin ve atom çekirdeklerinin sınırlarını inceleyen temel araştırmaların konusudur; bilinen pratik bir kullanım alanı bulunmaz.