Mekân, gündelik kullanımda belirli bir yeri veya çevreyi; farklı akademik alanlarda ise uzam, konum ve ilişkiler üzerine çeşitli kavramları anlatabilir. Coğrafyada mekânsal kavramlar, alanın düşünsel geleneklerinde merkezi bir yer tutar ve gündelik yaşamda da kullanılır. Bu nedenle sözcüğün bütün alanlarda geçerli tek bir tanımı bulunduğunu varsaymak yanıltıcıdır. [1]
Felsefede mutlak ve ilişkisel görüşler
Felsefe tarihinde mekânın cisimlerden bağımsız olup olmadığı tartışılmıştır. Stanford Felsefe Ansiklopedisi’nin Newton hakkındaki incelemesine göre Newton, mekânı cisimlerden ayrı ve onların varlığına bağlı olmayan bir gerçeklik olarak ele almıştır. Buna karşılık ilişkisel görüşler, mekânı cisimlerin birbirine göre konumları ve aralarındaki ilişkiler üzerinden açıklar. Bu karşıtlık, mekânı bağımsız bir yapı olarak mı, yoksa nesneler arasındaki düzenin bir ifadesi olarak mı anlamak gerektiği sorusunu ortaya çıkarır. Bu görüşler felsefi tartışmalara ilişkindir; gündelik veya coğrafi kullanımları tek başına tanımlamaz. [2]
Coğrafi ve gündelik kullanımlar
Coğrafyada mekânsal kavramlar, konum ve ilişkileri düşünme biçimleriyle bağlantılıdır. Bir alanı haritada gösterilebilir konumlarla incelemek, mekânın analizinde kullanılan yaklaşımlardan biridir; ancak kavram bununla sınırlı değildir. İnsanların çevreyi nasıl kullandığına ve anlamlandırdığına ilişkin sorular da mekânsal düşünmenin parçası olabilir. [1]
Gündelik dilde “mekân” bir oda, bina veya buluşma yeri gibi somut bir yeri anlatabilir. Bu kullanım, fiziksel konum üzerine soyut felsefi tartışmayla aynı değildir. Mimarlık ve şehir planlama gibi alanlar da yapıların ve açık alanların düzenlenmesini farklı amaçlarla ele alır. Dolayısıyla bir metinde “mekân”ın ne anlama geldiğini kavramak için sözcüğün geçtiği alanı ve bağlamı dikkate almak gerekir. [1][2]