Metastaz, kanser hücrelerinin başlangıçtaki tümörden ayrılarak vücudun uzak bir bölgesinde yeni tümör odakları oluşturmasıdır. Yeni odak, yerleştiği organın kanseri olarak değil, kaynaklandığı kanserin adıyla tanımlanır. Örneğin memeden akciğere yayılan kanser, metastatik meme kanseridir. Bu ayrım hastalığın sınıflandırılmasını ve tedavi yaklaşımını etkiler. [1]
YAYILMA SÜRECİ
Kanser hücreleri çevre dokulara ilerleyebilir, kan veya lenf damarlarına girebilir ve dolaşımla başka bölgelere taşınabilir. Uzak dokuda çoğalıp yeni bir odak oluşturabilmeleri için birden fazla biyolojik aşamayı tamamlamaları gerekir. Dolaşıma katılan hücrelerin çoğu bu süreçte yaşamını yitirir. Bazıları ise yeni yerleşiminde uzun süre etkinleşmeden kalabilir. [1]
EVRELEMEDEKİ YERİ
Kanserin evresi, tümörün boyutunu ve yayılımını tanımlar. Birçok solid tümörde kullanılan TNM sisteminde T ana tümörü, N bölgesel lenf düğümlerini, M ise uzak metastazın varlığını ifade eder. Böylece komşu lenf düğümlerinin tutulması ile uzak organ yayılımı ayrı değerlendirilir. Kullanılan evreleme sistemi kanser türüne göre değişebilir. [2]
KLİNİK ÖZELLİKLER
Kemik, karaciğer ve akciğer yaygın metastaz yerleri arasındadır; ancak yerleşim olasılıkları kanserin türüne bağlıdır. Metastaz her zaman belirti vermez; bulgular odağın büyüklüğüne ve bulunduğu organa göre değişir. Tedavi, kaynak kanserin özellikleri, yayılım alanı ve kişinin genel durumuna göre planlanır. Hastalığı kontrol etmeye yönelik tedavilerle belirtileri hafifleten bakım birlikte uygulanabilir. [1]