Milonit, sünek deformasyonun yoğunlaştığı zonlarda gelişen, tane boyutu küçülmüş ve çoğunlukla yapraklanma gösteren bir fay kayaçtır. Geological Survey of India (GSI), milonit oluşumunu kristal-plastik deformasyon ve tane boyutunun azalmasıyla ilişkilendirir; McGill Üniversitesi sözlüğü de onu sünek deformasyonla oluşan ince taneli, yapraklanmış ve kohezyonlu kayaç olarak tanımlar. [1][2]
Oluşum ve doku
Milonitler genellikle yer kabuğunun derin kesimlerindeki sünek kesme zonlarında gelişir. Bu ortamlarda kayaç, yalnızca kırılıp parçalanmak yerine plastik biçimde şekil değiştirebilir; yeniden kristalleşme de tanelerin küçülmesine katkı verebilir. Daha iri, görece dayanıklı mineral taneleri ince taneli matriks içinde porfiroklastlar olarak korunabilir. Foliasyon, mineral şekillerinin yönlenmesi ve uzama çizgiselliği kayaç dokusunun yaygın unsurlarıdır; bunların gelişimi mineral bileşimine, sıcaklığa, akışkanlara ve deformasyon hızına bağlıdır. [1][2]
Sınıflandırma ve yorum
Milonit, kataklazit ile aynı terim değildir: GSI, milonitlerde kristal-plastik deformasyonu, kataklazitte ise kırılma ve parçalanmanın baskınlığını vurgular. Bununla birlikte aynı fay sisteminde farklı mekanizmalar veya koşullar ardışık olarak görülebilir. [1] Protomilonit ve ultramilonit gibi adlar kayaçtaki matriks oranını belirtmek için kullanılır. McGill sözlüğünde protomilonit için yüzde 10–50, milonit için yüzde 50–90, ultramilonit için yüzde 90–100 aralıkları verilir; başka sınıflandırmalarda ölçütler değişebilir. [2] Asimetrik mikroyapılar ve foliasyon ilişkileri kesme yönünü yorumlamaya yardımcı olabilir, fakat tek bir dokusal işaret her durumda kesin yön göstermez. Bu nedenle kayaç, mikroskobik özellikleri ve çevresindeki yapılarla birlikte değerlendirilir. [1][2]