Mitokondri, ökaryot hücrelerde besinlerden sağlanan kimyasal enerjinin kullanılabilir biçimlere dönüştürülmesine katılan organeldir. Bu süreçlerde adenozin trifosfat, yani ATP üretimi önemli yer tutar. ATP, hücrenin enerji gerektiren faaliyetlerinde kullanılan başlıca moleküllerden biridir. [1]
YAPI VE GENETİK ÖZELLİKLER
Mitokondri, iç ve dış olmak üzere iki zarla çevrilidir. Hücrenin çekirdek DNA'sından ayrı olarak kendi küçük genomunu da taşır. Bu özellik, mitokondrinin hücre içinde genetik materyal bulunduran yapılardan biri olduğunu gösterir; ancak organelin bütün işlevlerinin yalnızca kendi DNA'sıyla yürütüldüğü anlamına gelmez. [1]
HÜCRESEL ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ
- Mitokondri, enerjiyi yoktan oluşturmaz; kimyasal enerji dönüşümlerine katılır.
- ATP üretimi, hücrenin farklı işlerinde kullanılabilecek enerji aktarımını destekler.
- Hücrelerdeki mitokondri sayısı, hücre türüne ve enerji gereksinimine göre değişebilir. [1]
Örneğin yoğun enerji gerektiren işlevlere sahip hücrelerde çok sayıda mitokondri bulunabilir. Bu durum, organelin hücresel görevlerle ilişkisini gösterir. [1]
KALITIM
İnsanda mitokondri DNA'sı genel olarak anneden aktarılır. Bu kalıtım biçimi, çekirdek kromozomlarının anne ve babadan birlikte aktarılmasından farklıdır. Mitokondriyal kalıtımın özellikleri değerlendirilirken hangi organizmanın incelendiği belirtilmelidir; insana ilişkin bir açıklama bütün canlılara otomatik olarak genellenemez. [1]