Molekül, birden fazla atom içeren elektriksel olarak nötr bir kimyasal varlıktır. Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği’nin (IUPAC) tanımında, daha titiz anlamıyla molekülün en az bir titreşim durumunu sınırlayabilecek kadar derin bir enerji çukuruna karşılık gelmesi de belirtilir. Su (H₂O), oksijen gazı (O₂) ve karbondioksit (CO₂) molekül örnekleridir. Atomların bağlanma biçimi ve uzaydaki düzeni, molekülün yapısını tanımlar. [1]
Yapı ve formüller
Moleküler formül, moleküldeki elementleri ve her elementten kaç atom bulunduğunu gösterir. Yapı formülü ise atomların birbirine nasıl bağlandığı hakkında ek bilgi verir. Aynı moleküler formüle sahip farklı yapılar mümkün olabilir; bu farklılık izomerlikle ilişkilidir. Moleküller üç boyutlu yapılardır ve bağlanma düzenleri kimyasal özelliklerinin incelenmesinde önem taşır. Formül ve yapı gösterimleri, kimya ve fizik çalışmalarında maddelerin bileşimini ve atomlar arasındaki ilişkileri ifade etmeye yarar. [1][2]
Moleküller ve diğer kimyasal varlıklar
Her madde ayrı moleküllerden oluşmaz. Örneğin sofra tuzu olan sodyum klorür, katı hâlde tek tek NaCl moleküllerinden oluşan bir yapı olarak değil, sodyum ve klorür iyonlarının düzenli örgüsü olarak ele alınır. Bu nedenle NaCl formülü, bir molekülü değil bileşikteki iyonların oranını gösterir. Helyum gibi bazı elementler olağan koşullarda tek atomlu hâlde bulunur; net yük taşıyan çok atomlu gruplar ise çok atomlu iyonlardır, nötr moleküller değil. [2] Böylece “molekül” terimi, atomlardan oluşan her kimyasal yapıya uygulanamaz. Moleküler yapı ile iyonik kristal ya da tek atomlu türleri ayırt etmek, formülleri doğru yorumlamak için gereklidir. [1][2]