Moment, bir kuvvetin seçilen bir nokta veya eksen çevresinde döndürme etkisini ifade eden fiziksel büyüklüktür. Kuvvet momenti ve tork adlarıyla da anılır. Etkisi yalnız kuvvetin büyüklüğüne değil, uygulama yerine ve yönüne de bağlıdır. Kapıyı menteşeden uzakta itmek, aynı kuvvetle daha büyük döndürme etkisi oluşturur.[1]
MATEMATİKSEL TANIM
Bir noktaya göre kuvvet momenti, τ = r × F vektörel çarpımıyla tanımlanır. Burada r, seçilen noktadan kuvvetin uygulandığı yere uzanan konum vektörü; F ise kuvvet vektörüdür. Momentin büyüklüğü rF sin θ olur. Kuvvetin etki çizgisiyle seçilen nokta arasındaki dik uzaklık moment koludur; büyüklük, bu uzaklıkla kuvvetin çarpımına eşittir.[1]
YÖNÜ VE BİRİMİ
Momentin yönü sağ el kuralıyla belirlenir ve konum ile kuvvet vektörlerinin oluşturduğu düzleme diktir. SI birimi newton metredir; N·m simgesiyle yazılır. Düzlemsel problemlerde saat yönü ve saat yönünün tersi için karşıt işaretler seçilir. Birden fazla kuvvetin toplam momenti hesaplanırken aynı referans noktası ve tutarlı işaret kuralı kullanılır.[1]
DENGEYLE İLİŞKİSİ
Durmakta olan rijit bir cismin statik dengede kalması için hem net dış kuvvetin hem net dış momentin sıfır olması gerekir. Bu iki koşul, öteleme ve dönmenin ayrı ayrı değerlendirilmesini sağlar. Net momentin sıfır olması tek başına durgunluk anlamına gelmez; sabit eksende, dönme ataleti değişmeyen bir cisim sabit açısal hızla dönmeye devam edebilir.[2]