Morula, döllenmeden sonra gerçekleşen erken hücre bölünmelerinin oluşturduğu, içi henüz belirgin bir sıvı boşluğuyla ayrılmamış hücre topluluğudur. Adı, dut meyvesine benzeyen görünümünden gelir. İnsanda döllenmeyi izleyen ilk hafta içinde oluşur ve blastosist evresinden önce yer alır. Bu dönemin hücrelerine blastomer denir.[1][2]
BÖLÜNMELERİN ÖZELLİĞİ
Zigotun bölünmeleri hücre sayısını artırırken her yeni hücrenin boyutunu küçültür. Embriyo, zona pellusida denilen dış örtünün içinde bulunduğundan bu evrede toplam büyüklükte belirgin artış görülmez. Blastomerler her zaman eşzamanlı bölünmediği için hücre sayısı zorunlu olarak iki, dört, sekiz gibi düzenli bir diziyi izlemez.[1]
HÜCRELERİN SIKIŞMASI
Morulanın oluşumunda sıkışma ya da kompaksiyon adı verilen süreç etkilidir. Hücrelerin biçimi ve birbirlerine tutunma özellikleri değişir; blastomerler daha sıkı bir topluluk hâline gelir. Bu düzenlenme, hücrelerin yalnızca çoğalmasından farklıdır ve erken embriyonun daha bütünlüklü bir yapıya dönüşmesinin belirgin morfolojik basamaklarından biridir.[2]
BLASTOSİSTE GEÇİŞ
Hücre topluluğu içinde blastosöl adı verilen sıvı dolu boşluğun gelişmesiyle blastosist oluşur. Bu yapıda iç hücre kitlesi ve dış trofektoderm tabakası ayırt edilir. İç hücre kitlesi embriyonun gelişimine, dış tabaka ise plasentanın fetal bileşenine katkı verir. Dış örtüden çıkış ve rahme yerleşme daha sonraki basamaklardır.[3]