Muhalefet, siyasal iktidarın kararlarını eleştiren, denetleyen ve farklı politika seçenekleri sunan kişi, parti veya grupları ifade eder. Parlamenter bağlamda çoğunlukla hükümette bulunmayan partiler için kullanılır. Muhalefetin kurumsal statüsü ülkeden ülkeye değişse de çoğulcu demokraside farklı görüşlerin temsil edilmesi ve hükümetin hesap vermesiyle yakından ilişkilidir.[1][2]
PARLAMENTER İŞLEVLER
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisinin 2008 tarihli ilkeleri, muhalefetin hükümet faaliyetlerini inceleme ve alternatif politikalar geliştirme işlevlerini birlikte ele alır. Yazılı ve sözlü sorular, kanun teklifleri ve değişiklik önergeleri, komisyon çalışmaları ve araştırma girişimleri bu işlevlerin araçları arasındadır. Böylece muhalefet, yalnızca bir karara karşı oy vermekle sınırlı kalmadan kamu kararlarının hazırlanmasına ve değerlendirilmesine katılır.[2]
RESMÎ MUHALEFET ÖRNEĞİ
Birleşik Krallık'ta resmî muhalefet, Avam Kamarasında hükümette yer almayan en büyük siyasi partidir. Bu partinin başkanı muhalefet lideri sıfatını taşır. Parlamentonun açıklamasına göre temel görevi hükümetin çalışmalarını sorgulamak ve denetlemektir. Bununla birlikte hükümet dışında kalan diğer partiler de genel anlamda muhalefet partileri sayılır; resmî muhalefet sıfatı bütün muhalif görüşlerin tek bir örgütte toplandığını göstermez.[1]
HAKLAR VE SORUMLULUKLAR
Muhalefetin etkili çalışması bilgiye erişim, görüş açıklama, tartışmalara katılma ve yeterli çalışma imkânlarına bağlıdır. Avrupa Konseyinin yaklaşımı, parlamenter azınlığın haklarının seçim sonuçlarına göre keyfî biçimde değiştirilmemesini ve muhalefetin bu hakları sorumlu biçimde kullanmasını öne çıkarır. Bu çerçeve, siyasal rekabetin ortak usuller içinde sürdürülmesini amaçlar; eleştiri ile parlamentonun işleyişine katkı birbirini dışlayan görevler değildir.[2]