Mustafa Reşid Paşa, Tanzimat döneminin siyasî ve idarî düzenlemelerinde rol alan Osmanlı devlet adamı ve diplomattır. 13 Mart 1800'de İstanbul'da doğdu. Paris ve Londra'da elçilik, Hariciye nâzırlığı ve altı kez sadrazamlık yaptı. Tanzimat Fermanı'nın 1839'da ilan edilmesinde başlıca sorumluluğu üstlenen yöneticiler arasındaydı. [1]
DİPLOMASİYE GEÇİŞİ
İlk eğitimini ailesinden aldı; babasının ölümünden sonra eniştesi Seyyid Ali Paşa'nın himayesinde yetişti. Mühürdarlık ve Bâbıâli kalemlerindeki görevlerinin ardından 1829 Edirne barış görüşmelerine başkâtip olarak katıldı. Mısır meselesiyle ilgili müzakerelerde çalıştı. Âmedî Kalemi'nde de çalıştı. 1834'te Paris'e gönderildi, 1836'da Londra elçiliğine getirildi. Avrupa başkentlerindeki görevleri sırasında Fransızcasını geliştirdi ve dönemin diplomatik ilişkilerini yakından izledi. [1]
TANZİMAT VE HÜKÜMET GÖREVLERİ
1837'de Hariciye nâzırı oldu. İngiltere ile 1838'de imzalanan ticaret antlaşmasının hazırlanmasında rol aldı. Abdülmecid'in tahta çıkmasının ardından İstanbul'a döndü; 3 Kasım 1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı'nın hazırlık ve ilan sürecini yönlendirdi. Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa ile yaşanan anlaşmazlığın çözümünde de çalıştı. İlk kez 1846'da sadrazamlığa getirildi; sonraki yıllarda görevden alınıp yeniden atanmasıyla kesintili bir hükümet kariyeri sürdürdü. [1]
KÜLTÜR ÇEVRESİ VE SON YILLARI
Reşid Paşa, Âli, Fuad ve Cevdet paşalar gibi isimlerin yetişmesini destekledi. Konağı, Şinasi ve Ziya Paşa'nın da bulunduğu bir edebiyat ve düşünce çevresinin buluşma yerlerinden oldu. Yazıları ve siyasî metinleri ölümünden sonra çeşitli derlemelerde yayımlandı. 7 Ocak 1858'de son sadrazamlığı sırasında İstanbul'da öldü; Beyazıt Camii yakınındaki türbesine defnedildi. [2]