Nükleotit, DNA ve RNA gibi nükleik asitlerin yapı birimidir. Çok sayıda nükleotidin belirli bir sırayla birbirine bağlanması, genetik bilginin taşınabildiği uzun molekülleri oluşturur. DNA veya RNA dizisi denildiğinde, bu birimlerin bazlarına göre sıralanışı kastedilir. [1]
YAPISAL BİLEŞENLER
Bir nükleotidin temel yapısında üç bileşen bulunur: [1]
- Beş karbonlu bir şeker.
- Bir fosfat grubu.
- Azot içeren bir organik baz.
DNA nükleotitlerinde şeker deoksiriboz, RNA nükleotitlerinde ise ribozdur. Bu fark, iki nükleik asidin adlandırılmasında da yer alır. Nükleotit zincirlerinde şeker ve fosfat grupları omurgayı oluştururken bazların sırası değişebilir. [1]
DNA VE RNA BAZLARI
DNA'nın dört temel bazı adenin, timin, guanin ve sitozindir. RNA'da ise adenin, urasil, guanin ve sitozin bulunur. Böylece RNA'nın temel baz dizisinde timin yerine urasil yer alır. [1]
Nükleotit ile baz aynı yapı değildir. Örneğin adenin yalnızca baz bileşenini belirtirken adenin içeren bir nükleotit, şeker ve fosfatı da kapsar. Bu ayrım, DNA dizilerindeki A, T, G ve C harflerinin neyi temsil ettiğini doğru anlamak için önemlidir. [1]