Nabu, eski Mezopotamya dininde yazının koruyucusu olarak tanınan tanrıdır. Borsippa kentindeki Ezida tapınağı onun adına yapılmıştı. Tanrının yazıyla bağlantısı, çivi biçimindeki simgesiyle de ifade edilirdi. Babil inanç dünyasındaki yeri, tapınaklara ilişkin yazıtlar ve tanrısal simgeler taşıyan anıtlar aracılığıyla izlenebilir; bu belgeler farklı dönemlerden örnekler sunar.[1][2]
YAZININ SİMGESİ
Mezopotamya sanatında tanrılar insan biçiminde betimlenebildiği gibi kendilerine özgü işaretlerle de temsil edilirdi. Nabu için kullanılan çivi biçimli işaret, yazının koruyucusu olarak taşıdığı kimliği görünür kılar. Bu simgesel anlatım, bir tanrıyı tanıtmak için bütün bedenini göstermek yerine onunla ilişkilendirilen belirgin bir işaretin kullanılmasına örnektir.[1]
BORSİPPA'DAKİ TAPINAK
Metropolitan Müzesi'ndeki yazıtlı bir kil tuğla, II. Nebukadnezar'ın Borsippa'da Nabu'ya adanmış Ezida tapınağında gerçekleştirdiği çalışmaları kaydeder. Müze, eseri yaklaşık MÖ 604–562 yıllarına tarihlendirir. Bu yapı yazıtı, tanrıya ayrılan ibadet mekânı ile hükümdarın inşa faaliyetleri arasındaki ilişkiyi gösteren somut bir belgedir ve Yeni Babil dönemine aittir.[2]
MARDUK İLE İLİŞKİSİ
Babil geleneğinde Nabu, Marduk'un oğlu olarak kabul edilmiştir. Her iki tanrı da mušhuššu denilen ejderhayla ilişkilendirilir. Metropolitan Müzesi'ndeki bir kudurru parçasında görülen bu hayvan, çeşitli tanrıların simgeleriyle birlikte işlenmiştir. Böyle anıtlarda tanrısal işaretler, metinde kaydedilen arazi bağışının güvence altında olduğunu ifade eder.[3]