Nelson Rolihlahla Mandela (1918–2013), Güney Afrikalı siyasetçi, hukukçu ve apartheid karşıtı mücadelenin önde gelen isimlerindendir. 1994–1999 yıllarında Güney Afrika Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. 1993 Nobel Barış Ödülü'nü Frederik Willem de Klerk ile paylaştı. [1][2]
SİYASAL MÜCADELESİ
Mandela, Afrika Ulusal Kongresi içinde ırksal ayrımcılığa karşı çalıştı. Örgütün yasaklanmasının ardından silahlı kanadının kuruluşunda rol aldı. 1962'de tutuklandı; Rivonia Davası sonunda 1964'te ömür boyu hapse mahkûm edildi. Uzun tutukluluğunun önemli bölümünü Robben Adası'nda geçirdi. 11 Şubat 1990'da serbest bırakıldı. [2]
DEMOKRATİK GEÇİŞ
Serbest kalmasının ardından beyaz azınlık yönetiminin sona erdirilmesine yönelik görüşmelere katıldı. 1994 seçimlerini izleyen dönemde, 10 Mayıs'ta cumhurbaşkanlığı görevine başladı. Yönetimi ulusal uzlaşma, yeni demokratik kurumların oluşturulması ve apartheid mirasının aşılmasıyla ilişkilidir. Bununla birlikte, kökleşmiş toplumsal ve ekonomik eşitsizlikler kısa sürede ortadan kalkmadı. [2][3]
SONRAKİ ÇALIŞMALARI
Bir dönem sonunda görevinden ayrıldı. Eğitim, çocukların yaşam koşulları ve HIV/AIDS konusunda çalışmalarını vakıflar aracılığıyla sürdürdü. Mandela'nın siyasal yaşamı, direnişten müzakereye ve demokratik yönetime uzanan farklı evreleriyle değerlendirilir. [2][3]