Nikel (Ni), atom numarası 28 olan, periyodik tablonun 10. grubunda bulunan bir geçiş metalidir. Gümüşümsü beyaz görünüşlü element oda sıcaklığında katıdır; bağıl atom kütlesi yaklaşık 58,69’dur. Korozyona, yüksek sıcaklıklara dayanımı ve alaşım oluşturma özelliği, nikelin sanayide yaygın kullanımını açıklar. [1][2]
Özellikleri ve doğada bulunması
Nikel demir ve kobalt gibi ferromanyetik metaller arasında yer alır. Yer kabuğunda çoğunlukla tek başına değil, mineraller içinde bulunur; başlıca nikel kaynaklarından biri demir-nikel sülfür minerali pentlandittir. Meteoritlerde de demir-nikel alaşımlarına rastlanır. Cevherlerden elde edilen metal saflaştırılarak veya başka metallerle alaşımlanarak kullanılabilir. [1]
Kullanım alanları
Nikelin önemli kullanım alanlarından biri alaşım üretimidir. Paslanmaz çelik ve başka nikel alaşımları, dayanım veya korozyon direncinin istendiği çeşitli uygulamalarda kullanılır. Nikel-krom esaslı nikrom, yüksek sıcaklıklarda korozyona direnmesi nedeniyle elektrikli ısıtma elemanlarında değerlendirilir; bakır-nikel alaşımları da deniz suyuyla ilişkili uygulamalarda kullanılır. Nikel ayrıca metalleri koruyucu bir tabakayla kaplamada, bazı madeni paralarda ve pillerde yer alır. İnce bölünmüş nikel parçacıkları, bitkisel yağların hidrojenlenmesi gibi işlemlerde katalizör olarak kullanılabilir. [1][2]
Biyolojik rol ve güvenlik
Nikelin biyolojik rolü bütün canlılarda aynı değildir. Bazı bitkiler ve canlı türleri için eser miktarda nikel gereklidir; insanlardaki rolü ise belirsizdir. Nikel metaline temas bazı kişilerde alerjik deri tepkisine yol açabilir. Bazı nikel bileşiklerinin tozunu solumak da sağlık riski taşır; bu nedenle nikel ve bileşikleri değerlendirilirken kimyasal biçim ve maruz kalma yolu birbirinden ayrılmalıdır. [1]