Nikolay Gennadiyeviç Basov (1922–2001), kuantum elektroniği üzerine çalışmalarıyla tanınan Sovyet fizikçidir. Maser ve lazer ilkelerine dayanan yükselteç ve osilatörlerin geliştirilmesine katkıları nedeniyle 1964 Nobel Fizik Ödülü'nü Aleksandr Prohorov ve Charles Townes ile paylaştı. [1][2][4]
ARAŞTIRMA ALANI
Basov'un çalışmaları, atom ve moleküllerin enerji düzeylerinden yararlanılarak elektromanyetik ışınımın üretilmesi ve yükseltilmesi üzerinde yoğunlaştı. Nobel Ödülü aldığı dönemde Moskova'daki Lebedev Fizik Enstitüsü'nde çalışıyordu. Ödül gerekçesi, belirli tek bir cihazdan çok, maser ve lazer teknolojilerinin gelişmesini mümkün kılan temel kuantum elektroniği araştırmalarını vurgular. [1][2]
NOBEL KONFERANSI
Basov, 11 Aralık 1964'te verdiği Nobel konferansını yarı iletken lazerlere ayırdı. Konuşmasının başlangıcında fizik kuramları geliştirmekle yeni fiziksel aygıtlar yapmak arasındaki karşılıklı ilişkiyi tartıştı. Kuramsal araştırma ve aygıt geliştirme, birbirini besleyen iki bilimsel çalışma biçimi olarak ele alındı. [3]
TARİHSEL YERİ
Basov'un adı, lazerin ortaya çıkışını tek bir buluş anına indirgemeyen, farklı araştırma gruplarının katkılarını içeren bilim tarihi içinde değerlendirilir. 1964 ödülünün üç fizikçi arasında paylaşılması bu ortak gelişim sürecini yansıtır. [2]