Orhan Kemal Roman Armağanı, yazar Orhan Kemal'in ailesi tarafından onun anısını yaşatmak için düzenlenen roman ödülüdür. İlk ödül 1972'de Yılmaz Güney'in Boynu Bükük Öldüler adlı eserine verilmiştir. Armağanın sunulması, Orhan Kemal'in ölüm yıl dönümündeki anma etkinlikleriyle ilişkilendirilir. Böylece ödül, yazarın edebî mirasıyla yeni romanlar arasında süreklilik kurar.[1][2]
İLK YILLARIN KAZANANLARI
İlk ödülü izleyen yıllarda Çetin Altan'ın Büyük Gözaltı, Sevgi Soysal'ın Yenişehir'de Bir Öğle Vakti, Erdal Öz'ün Yaralısın ve Vedat Türkali'nin Bir Gün Tek Başına romanları seçildi. Ödül arşivi, hangi eserin hangi yıl değerlendirildiğini gösterir. Aynı arşivde 1981 için armağanın verilmediği belirtilir; dolayısıyla her yılın kaydı ayrıca incelenmelidir.[1]
ROMANLARDA ARANAN NİTELİKLER
Yayımlanan yönetmelikte çağdaş dil ve anlatım gücü, bireyin ve toplumun sorunlarını işleme ve romanın kurgu bütünlüğü değerlendirme ölçütleri arasında sayılır. Eserin Orhan Kemal'in sanat ve dünya görüşüne aykırı olmaması da öngörülür. Bu çerçeve, ödülün yalnızca yayın tarihini esas alan bir seçim olmadığını, belirli edebî ölçütlere dayandığını gösterir.[2]
ADAYLIK VE SEÇİCİ KURUL
Yönetmelik, ilgili takvim yılında ilk kez yayımlanan romanları adaylığa açar; çok ciltli eserlerde son cildin yayımlanmasını esas alır. Yazar veya yayınevi başvurabilir, kurul üyeleri de koşullara uyan eserleri önerebilir. Yedi üyeli seçici kurulun kararı gerekçelendirilir. Ödül, aile tarafından hazırlatılan plaketle ve yazarın anısına düzenlenen törende sunulur.[2]