Sosyoloji

Paradigma değişimi

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Paradigma değişimi, bir araştırma topluluğunun temel problemlerini, örnek çözümlerini, yöntemlerini ve değerlendirme ölçütlerini düzenleyen çerçevenin köklü biçimde dönüşmesidir. Kavram Thomas Kuhn'un bilim tarihi anlayışıyla yaygınlaşmıştır. Kuhn'a göre normal bilim, kabul edilmiş örnekler ve araçlar içinde bulmaca çözer; sürekli ve önemli anomaliler bu düzenin yeterliliğine ilişkin bir krize yol açabilir.[1]

BİLİMSEL DEVRİM

Yeni bir çerçeve sorunları daha verimli açıklayıp araştırmacı topluluğunda kabul gördüğünde disipliner matris değişir. Bu dönüşüm yalnız tek bir kuramın değiştirilmesi değildir; meşru sorular, ölçüm pratikleri, terimlerin anlamı ve başarılı açıklamanın ölçütleri de yeniden düzenlenebilir.[2] Paradigma değişimi her yenilik veya modaya verilen ad değildir. Tarihçiler, gerçekten köklü bir kopuş yaşanıp yaşanmadığını kanıtlar, kurumlar ve uygulamalar üzerinden tartışır. Kuhn'un yaklaşımı bilimsel ilerlemenin bütünüyle doğrusal ve birikimli olduğu düşüncesine itiraz eder, fakat değişimin kanıttan bağımsız olduğunu söylemez.