Perlit, doğal olarak bulunan, su içeren amorf bir volkanik camdır. Hızla ısıtıldığında içindeki su buharlaşır ve kayaç genleşerek hafif, gözenekli bir ürüne dönüşür. “Perlit” sözcüğü hem ham volkanik cam hem de ısıl işlem görmüş ürün için kullanılabilir; hangi biçimin kastedildiği bağlamdan anlaşılır. [1][2]
Oluşumu ve işlenmesi
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS), doğal perliti yüzde 2–5 oranında su içeren amorf volkanik cam olarak tanımlar. Malzeme hızla ısıtıldığında su buharlaşır; genleşmiş ürünün hacmi başlangıçtaki ham kayaç hacminin 20 katına kadar çıkabilir. İşleme genellikle ham malzemenin kırılıp tane boyutuna göre ayrılmasını ve ardından ısıtılmasını içerir. Son ürünün gözenekliliği ve yoğunluğu, üretim koşullarına ve tane boyutuna bağlıdır. [1][2]
Kullanım alanları
Genleştirilmiş perlitin düşük yoğunluğu, gözenekli yapısı, yangına dayanımı, görece kimyasal etkisizliği ve düşük ısı iletkenliği çeşitli kullanımlara olanak verir. Bahçecilikte yetiştirme ortamlarına karıştırılarak havalanma ve su tutma özelliklerini desteklemek için kullanılır; tek başına bütün bitkilerin ihtiyaç duyduğu besinleri sağlayan bir toprak değildir. İnşaat ürünlerinde hafif dolgu ve yalıtım amacıyla, ayrıca filtreleme ve başka endüstriyel uygulamalarda değerlendirilir. Kullanım alanları ülkelere ve dönemlere göre değişebilir; USGS’nin yayımladığı ürün bilgileri inşaat, bahçecilik, dolgu ve filtre yardımcılarını başlıca uygulamalar arasında sayar. Bu nitelikler esas olarak ısıl işlem görmüş genleştirilmiş perlit için geçerlidir; ham kayaçla aynı biçimde değerlendirilmemelidir. [1][2]