Poetika, edebiyatın türlerini, biçimlerini ve kuruluş ilkelerini inceleyen çalışma alanıdır. Sözcük, belirli bir yazarın ya da dönemin eserlerinde görülen anlatım ve kompozisyon özelliklerini belirtmek için de kullanılabilir; bu kullanım yalnızca şiire işaret etmez. Poetika, bir eserin anlamını yorumlamaktan çok, edebî öğelerin nasıl işlediğine ve okurda nasıl etkiler oluşturduğuna odaklanır. [1]
Aristoteles ve tarihsel kapsam
Batı edebiyat kuramının başlıca eski kaynaklarından Aristoteles’in Poetika adlı incelemesi, edebî türleri ve bunların bileşenlerini sistemli biçimde ele alır. Eserin günümüze ulaşan ilk bölümü ağırlıklı olarak tragedya üzerinedir; komediyi inceleyen ikinci bölümün kayıp olduğu kabul edilir. Aristoteles’in sanat anlayışında taklit (mimesis) önemli bir kavramdır; tragedya çözümlemesinde olay örgüsü merkezi yer tutar. Bununla birlikte poetikanın tarihini yalnızca Aristoteles’e dayandırmak doğru olmaz: farklı edebiyat gelenekleri tür, biçim, temsil ve ifade sorunlarını farklı başlangıç noktalarından tartışmıştır. [1][2]
İnceleme konuları
Poetika çalışmaları türlerin özelliklerini, anlatı ve olay örgüsünün kuruluşunu, dil ve biçim tercihlerini, ayrıca bu unsurların birlikte nasıl etki yarattığını araştırabilir. Bir yazarın veya dönemin poetikasından söz edildiğinde, eserlerde tekrar eden tekniklere ve konu işleme biçimlerine dikkat çekilir. Bu nedenle terim, şiir dışındaki edebiyat biçimleri için de kullanılabilir. Poetika ile hermenötik kesişebilse de amaçları özdeş değildir: hermenötik yorum ve anlam sorunlarına, poetika ise eserlerin işleyişine ve edebî biçimlerin olanaklarına yönelir. [1]