Psikodilbilim, dilin edinilmesini, anlaşılmasını ve üretilmesini mümkün kılan zihinsel süreçleri inceleyen araştırma alanıdır. Dilbilim ile psikolojinin kesişiminde yer alır; bilişsel bilim, sinirbilim ve bilgisayarlı modellerden de yararlanır. Dilin yapısını betimlemenin yanında, insanların bu yapıları gerçek zamanlı iletişim sırasında nasıl kullandığını açıklamaya çalışır.[1]
ARAŞTIRMA KONULARI
Konuşma seslerinin algılanması, bir sözcüğün bellekteki bilgisine erişilmesi ve cümlelerin yorumlanması başlıca inceleme konularıdır. Konuşma üretiminde ise anlatılacak düşünceye uygun sözcüklerin seçilmesi ve bunların ses biçimine dönüştürülmesi araştırılır. Okuma, yazılı dilin işlenmesi ve cümlelerin daha geniş söylem içinde anlaşılması da alanın kapsamındadır.[1]
Dil edinimi çalışmaları, çocukların veya başka bir dili öğrenen kişilerin dilsel bilgiyi nasıl geliştirdiğiyle ilgilenir. Dil kullanımı yalnızca tek başına işleyen bir zihin bakımından incelenmez; karşılıklı konuşma, toplumsal etkileşim ve bağlam da araştırmanın parçasıdır. Stanford'daki araştırma yaklaşımı, bu konuları zihin, beyin ve toplum arasındaki ilişkiler içinde ele alan bir örnektir.[2]
YÖNTEMLER
Psikodilbilim deneylerinde tepki süreleri, katılımcıların verdiği yanıtlar ve göz hareketleri gibi ölçümler kullanılabilir. Örneğin göz izleme, okuma sırasında bakışların hangi bölgelerde yoğunlaştığını incelemeye olanak verir. Dilsel ifadelerin kabul edilebilirliğine ilişkin değerlendirmeler, ses kayıtları ve jestlerin video ile kaydedilmesi de kullanılan yöntemler arasındadır.[3]
Bu ölçümler, doğrudan gözle görülmeyen zihinsel süreçler hakkında kanıt üretir; yorumlanmaları deneyin tasarımına bağlıdır. Farklı yöntemlerin bir araya getirilmesi, aynı dilsel olayın hem davranışsal hem kuramsal yönlerden değerlendirilmesini sağlar. Alanın amacı, günlük yaşamda çoğu zaman kolaylıkla gerçekleşen dil kullanımının altında yatan işlemleri açıklamaktır.[1][3]