Retrospektif, geçmişe dönük bakışı veya geçmişteki bir döneme ilişkin inceleme ve sunumu anlatan bir sözcüktür. Sıfat olarak geçmişle ilgili olmayı; isim olaraksa özellikle bir sanatçının önceki üretimini bir araya getiren sergiyi ifade edebilir. Anlamı kullanıldığı alana bağlıdır; sanat sergisi ile araştırma tasarımı aynı şey değildir. [1]
Sanat ve kültürde
Retrospektif sergi, bir sanatçının farklı dönemlerde ürettiği eserlerden seçki sunarak çalışmalarının gelişimini ve değişimini izlemeye olanak verir. Hong Kong Üniversitesi Üniversite Müzesi ve Sanat Galerisi, bu tür sergilerin sanatçının yaratıcı yolculuğuna genel bir bakış ve üslup gelişimini gösterme amacı taşıdığını belirtir. Sergi kronolojik sıraya veya temalara göre düzenlenebilir; kapsamı mevcut eserlere ve küratöryel seçime bağlıdır. Bu nedenle “retrospektif” denmesi, serginin sanatçının bütün eserlerini içerdiği anlamına gelmez. [2]
Araştırmada ve diğer kullanımlarda
Araştırma bağlamında retrospektif nitelemesi, araştırmacıların daha önce gerçekleşmiş olaylara veya geçmişte oluşturulmuş kayıtlara bakmasını anlatabilir. Ancak sözcük tek başına araştırmanın tüm yöntemini ya da niteliğini açıklamaz. Örneğin ABD Ulusal Kanser Enstitüsü’nün tanımladığı retrospektif çalışma, hastalığı olan bir grupla benzer bir kontrol grubunun geçmiş tıbbi ve yaşam öykülerini karşılaştırır; bu, terimin belirli bir araştırma türündeki kullanımına örnektir. [3]
Sözcük, geçmişe etkisi olan karar veya kuralları nitelemek için de kullanılabilir. Cambridge sözlüğü, hukuki kullanımda geçmiş bir tarihten itibaren geçerli olan yasa veya kararları da “retrospective” olarak tanımlar. Bu farklı anlamlar, terimin bağlam belirtilmeden tek bir teknik tanıma indirgenemeyeceğini gösterir. [1]