Rutenyum, Ru simgesi ve 44 atom numarasıyla gösterilen metalik kimyasal elementtir. Periyodik tablonun 8. grubunda ve 5. periyodunda bulunur. Gümüşümsü görünümü ve diğer platin grubu metallerle birlikte görülebilmesiyle tanınır. Oda sıcaklığında katıdır; endüstride özellikle alaşımlar, elektrik bağlantıları ve katalizörlerle ilişkilidir.[1][2]
BULUNUŞU VE ELDE EDİLMESİ
Rutenyum doğada nadir bulunan elementlerdendir. Platin grubu metalleri içeren cevherlerle birlikte bulunabilir ve platin ya da nikel üretiminin yan ürünü olarak elde edilir. Adı, Rusya için kullanılan Latince Ruthenia sözcüğünden türemiştir. Elementin ayrıştırılıp tanınması, 19. yüzyıldaki platin cevheri araştırmalarıyla bağlantılıdır.[1][2]
ALAŞIMLAR VE TEMAS YÜZEYLERİ
Az miktarda rutenyum, platin ve paladyum alaşımlarının sertliğini artırmak amacıyla kullanılabilir. Aşınmaya direnç gerektiren elektrik temas parçaları bu kullanımın örneklerindendir. Bazı mücevher alaşımlarında da yer alır. Kullanım biçimi, saf metalin özellikleriyle sınırlı değildir; karıştığı metalin ve oluşan alaşımın davranışı önemlidir.[1][2]
BİLEŞİKLERİNİN KULLANIMI
Rutenyum içeren malzemeler elektronik dirençlerde ve elektrik bağlantılarında kullanılır. Bazı oksitleri elektrokimyasal hücrelerin anot kaplamalarında, bazı bileşikleri ise kimyasal süreçlerin katalizörlerinde görev yapar. Elementin farklı kimyasal biçimleri aynı özellikleri taşımaz. Bu nedenle metal rutenyum ile belirli bir rutenyum bileşiğinin kullanım alanı veya tehlike özellikleri birbirinin yerine değerlendirilmemelidir.[1]