Süblimleşme, bir maddenin sıvı hâlden geçmeden katı hâlden gaz hâline dönüşmesidir. Fiziksel bir hâl değişimidir; tek başına maddenin kimyasal kimliğinin değiştiği anlamına gelmez. Hangi faz geçişinin gerçekleşeceği sıcaklık ve basınç koşullarına bağlıdır. [1]
ÖRNEKLER
Katı karbondioksit olarak bilinen kuru buz, oda sıcaklığı ve standart basınç altında sıvı oluşturmadan gazlaşır. Kar ve buz da erime sıcaklığının altında süblimleşebilir; bu süreç daha yavaş ilerleyebilir. Katı iyotun ısıtılması sırasında mor renkli buhar oluşması, süblimleşmenin gözlenebildiği başka bir örnektir. [1]
TERS SÜREÇ
Gazın sıvılaşmadan doğrudan katı hâle geçmesi, süblimleşmenin tersidir ve kırağılaşma olarak adlandırılır. Soğuk yüzeylerde kırağı oluşumu bu geçişe örnektir. Süblimleşme ile erime birbirinden ayrılmalıdır: erimede ürün sıvı, süblimleşmede ise gazdır. [1]
- Katıdan gaza: Süblimleşme.
- Gazdan katıya: Kırağılaşma.
- Katıdan sıvıya: Erime.
- Sıvıdan gaza: Buharlaşma. [1]
Bir katının zamanla küçülmesi, maddenin yok olduğunu göstermez. Süblimleşen tanecikler gaz fazına geçer; açık bir ortamda çevreye dağıldıkları için başlangıçtaki katı görünür biçimde azalır.