Süpernova, bir yıldızın evrimi sırasında ortaya çıkan ve parlaklığını büyük ölçüde artıran güçlü bir patlama olayıdır. Patlama sırasında yıldız maddesi uzaya yayılır; görünür parlaklık daha sonra haftalar veya aylar boyunca azalır. Süpernovalar, yıldızların yaşamlarının son evrelerini ve yıldızlararası maddenin değişimini incelemekte kullanılır.[1][2]
ÇEKİRDEK ÇÖKMESİ
Büyük kütleli yıldızlarda nükleer tepkimelerden sağlanan enerji, kütleçekiminin içe doğru etkisine karşı denge kurulmasına katkıda bulunur. Çekirdek bu desteği sürdüremediğinde hızlı bir çöküş gerçekleşebilir. Ardından gelişen patlama dış katmanları fırlatır. Merkezde nötron yıldızı veya kara delik kalabilir; sonuç, başlangıçtaki yıldızın ve çöküşün özelliklerine bağlıdır.[1]
BEYAZ CÜCE PATLAMALARI
Başka bir süpernova mekanizması, ikili sistemlerdeki beyaz cücelerle ilişkilidir. Beyaz cücenin eşinden madde alması ya da başka bir beyaz cüceyle birleşmesi, termonükleer patlamaya yol açabilir. Ia tipi süpernovalar bu grupta değerlendirilir. Bunlar, büyük yıldız çekirdeklerinin çökmesiyle meydana gelen patlamalarla aynı fiziksel süreç olarak ele alınmaz.[1][2]
KALINTILAR VE GÖZLEMLER
Patlamanın uzaya dağıttığı madde genişleyen bir süpernova kalıntısı oluşturur. Yengeç Bulutsusu, 1054 yılında gözlenen patlamayla ilişkilendirilen tanınmış örneklerdendir. Ia tipi süpernovaların ışık özellikleri ise kozmik uzaklıkların belirlenmesinde kullanılır. Gözlemciler olayın parlaklık değişimini ve tayfını birlikte inceleyerek patlamanın türü ve çevresi hakkında sonuçlara ulaşır.[1][2]