Sanat

Süreç sanatı

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Süreç sanatı, bir yapıtın ortaya çıkışındaki işlemleri ve değişimleri sanatın konusu hâline getiren yaklaşımdır. Zaman, rastlantı ve malzemenin dönüşümü bu yaklaşımda önem kazanır. Tamamlanmış nesnenin görünüşü kadar yapılışının nasıl gerçekleştiği de değerlendirilir. Üretim sürecinin belgelenmesi, bazı örneklerde yapıtın anlaşılmasına eşlik eden bir unsur oluşturur.[1]

TARİHSEL ÇERÇEVE

Getty'nin sanat terimleri sözlüğü, kavramın öncüllerini 1940'lar ve 1950'lerdeki eylem resmi ile taşizme bağlar; 1960'ların sonundaki sanatçı çalışmalarını da bu çerçevede ele alır. Böylece süreç sanatı, yalnız belirli bir malzeme türünün adı değildir. Yapıtın oluşumunda eylem, değişme ve zamanın öne çıkarılmasını anlatan bir yaklaşımı belirtir.[1]

MALZEMENİN DAVRANIŞI

Robert Morris, önceden kullandığı geometrik kontrplak ve çelik biçimlerden sonra keçe gibi daha esnek malzemelere yöneldi. Malzemenin kendi özellikleriyle yerçekiminin etkisi, ortaya çıkan biçimde rol oynadı. Bu çalışma anlayışında sanatçı bir işlem başlatır; son görünüş, uygulanan işlemle malzemenin davranışı arasındaki ilişkiden doğar ve geçici olabilir.[2]

MORRIS'İN KEÇE ÇALIŞMALARI

Morris'in keçe yapıtlarında kesme, asma ve yığma gibi işlemler kullanıldı. MoMA koleksiyonundaki 1969 tarihli İsimsiz, bu yaklaşımın örneklerindendir. Kesilmiş kumaşın düzenli çizgileriyle sarkan bölümleri aynı yapıda görünür. Müzenin açıklaması, yapıtı hem malzemenin özelliklerini hem de üretim işlemini öne çıkaran bir çalışma olarak değerlendirir; keçe ayrıca bedensel çağrışımlar taşır.[2]