Sabun, kimyasal bakımdan uzun zincirli yağ asitlerinin sodyum veya potasyum tuzlarını içeren temizleyici maddelere verilen addır. Moleküllerinin hem suyla hem yağlı maddelerle etkileşebilen bölümleri bulunur. Bu yapı, normalde suyla kolayca uzaklaşmayan yağlı kirlerin su içinde dağılmasına ve durulama sırasında yüzeyden taşınmasına yardım eder.[1]
MOLEKÜLÜN İKİ BÖLÜMÜ
Sabun molekülünün karboksilat içeren baş bölümü iyoniktir ve suyla etkileşir; uzun hidrokarbon kuyruğu ise yağlı ortama daha yatkındır. Suda uygun koşullarda çok sayıda molekül misel denilen kümeler oluşturur. Bu kümelerde kuyruklar içe, suyla etkileşen başlar dışa yönelir. Yağ damlacıklarının bu yapıların içinde veya çevresinde dağılması, temizleme etkisinin önemli bir parçasıdır.[1]
SABUNLAŞMA
Yağların bazik ortamda hidrolizi, sabun üretiminin temel yollarından biridir ve sabunlaşma olarak adlandırılır. Tepkimede yağ asidi tuzlarının yanında gliserol de oluşur. Ham ürünün ayrılması ve işlenmesiyle farklı biçimlerde sabun hazırlanabilir. Renk, koku veya fiziksel biçim için yapılan eklemeler, temizleyici etkinliğin dayandığı iyonik baş ve hidrokarbon kuyruk yapısını değiştiren temel tanım değildir.[1]
SERT SUYUN ETKİSİ
Sert sudaki kalsiyum ve magnezyum gibi iyonlar, sabunla az çözünen bileşikler oluşturabilir. Yüzeylerde görülen sabun tortusu bu çökelmenin sonucudur. Tortu, başlangıçtaki sabun gibi suda dağılmaz ve aynı ölçüde köpürmez. Dolayısıyla suyun bileşimi temizleme davranışını etkiler. Sabun ile sentetik deterjan aynı kimyasal sınıf değildir; bazı deterjanların sert suda farklı davranması kullanılan yüzey etkin maddenin yapısıyla ilişkilidir.[1][2]