Sanal özel ağ, mevcut bir ağın üzerinde oluşturulan ve belirli kullanıcılar, bilgisayarlar ya da ağlar arasında sınırlandırılmış iletişim sağlayan mantıksal ağdır. İngilizce Virtual Private Network ifadesinin kısaltması olan VPN adıyla da bilinir. Tünelleme, kimlik doğrulama ve uygun şifreleme mekanizmaları kullanılarak paylaşılan altyapı üzerinde özel bağlantıya benzer bir iletişim ortamı kurulabilir.[1]
TEMEL İŞLEYİŞ
Tünellemede bir iletişim paketinin içeriği başka bir taşıma yapısı içine yerleştirilerek iki uç arasında aktarılır. IPsec, IP trafiğinin korunması için kullanılan standartlar ailesidir ve VPN kurmakta kullanılabilir. Uygulamaya bağlı olarak iletişimin gizliliği, bütünlüğü ve karşı uçların doğrulanması sağlanır. Koruma, seçilen protokollere, ayarlara ve bağlantının hangi noktalarda başlayıp sona erdiğine bağlıdır.[2]
BAĞLANTI BİÇİMLERİ
Uzak erişim VPN'i, kullanıcının cihazını bir kurumun ağına bağlayarak yetkili kaynaklara ulaşmasını sağlar. Ağlar arası bağlantıda ise iki ağ geçidi, farklı yerlerdeki yerel ağların trafiğini birbirine taşır. Ayrıca iki bilgisayar arasında doğrudan korumalı bağlantı kurulabilir. Bu biçimler aynı temel amaca hizmet etse de kullanıcı yönetimi, ağ yönlendirmesi ve erişim sınırları bakımından farklı düzenlemeler gerektirir.[2]
VPN ile sağlanan bağlantı, kullanıcının içerideki her kaynağa erişmesini zorunlu kılmaz. Hangi sunucu ve uygulamalara ulaşılacağı ayrı erişim kurallarıyla belirlenir. Özellikle uzak çalışanların veya dış hizmet sağlayıcılarının bağlantılarında, cihazın güvenliği ve kullanılan hesabın yetkileri bağlantının şifrelenmesi kadar önem taşır.[2][3]
GÜVENLİK SINIRLARI
VPN, tek başına bütün güvenlik sorunlarını gideren bir araç değildir. Yazılım açıkları, yanlış yapılandırma, ele geçirilmiş hesaplar ve güvenilmeyen uç cihazlar üzerinden risk oluşabilir. CISA'nın ağ erişimi değerlendirmesi, ağın bölümlere ayrılması ve en az yetki ilkesinin uygulanmasını bu nedenle vurgular. Şifreli bir tünel, içinden geçen içeriğin zararsız olduğunu veya bağlantı kuran cihazın güvenilir olduğunu otomatik olarak kanıtlamaz.[3]