Sinematograf, hareketli görüntüleri kaydetme, film kopyası basma ve perdeye yansıtma işlevlerini bir araya getiren erken dönem sinema aygıtıdır. Özellikle Auguste ve Louis Lumière kardeşlerin geliştirdiği Cinématographe adıyla tanınır. Aynı düzenekte birden fazla işlemin yapılabilmesi, aygıtı yalnızca bir gösterim aracından daha kapsamlı bir üretim sistemi haline getirmiştir.[1][2]
AYGITIN YAPISI
Lumière sinematografı 35 milimetrelik film kullanıyordu. El krankıyla işletilen mekanizma, filmin hareketini görüntü kaydı veya gösterimiyle ilişkilendiriyordu. Science Museum Group koleksiyonundaki örneklerde kamera gövdesi, objektifler, film hazneleri ve krank gibi parçalar görülebilir. Jules Carpentier tarafından üretilen modeller de bu koleksiyonlarda korunmaktadır.[1][2]
Elektrik motoruna dayanan daha büyük düzeneklere kıyasla küçük ve elle çalıştırılabilir oluşu, sinematografın farklı mekânlara taşınmasını kolaylaştırdı. Bu özellik şehir yaşamı, açık alanlar ve yolculuklar sırasında hareketli görüntü çekilmesine olanak verdi. Böylece çekim, yalnızca sabit bir stüdyo ortamıyla sınırlı kalmadı.[2]
GÖSTERİMLER VE YAYILMA
Aygıt 1895 yılının mart ayında bilimsel bir toplantıda gösterildi. Lumière kardeşlerin 28 Aralık 1895'te Paris'teki Grand Café'de düzenlediği ücretli gösterim, sinema tarihinin tanınmış dönüm noktalarındandır.[1][2]
Sinematografın ticari yayılımı farklı ülkelerde temsilcilikler ve gösterimler aracılığıyla gerçekleşti. Müze koleksiyonundaki bir aygıtın Hintli fotoğrafçı Harishchandra Sakharam Bhatwadekar tarafından satın alınmış olması bu uluslararası dolaşımın somut örneğidir. Erken sinema aygıtlarını incelerken sinematografı hem teknik bir nesne hem de toplu film gösteriminin gelişimine katkı veren bir araç olarak değerlendirmek gerekir.[2]