Sinirdilbilimsel programlama (NLP), iletişim ve kişisel gelişim alanlarında kullanılan; düşünme, dil ve davranış örüntülerine odaklandığını öne süren bir yaklaşımdır. Terimin adındaki “sinir” ve “dilbilim” sözcükleri, tek başına NLP’nin sinirbilimde veya dilbilimde kabul edilmiş bir bilimsel kuram olduğu anlamına gelmez. [1][2]
Yaklaşım ve uygulamalar
NLP, insanların düşünme ve iletişim biçimlerinin incelenip modellenebileceğini savunan uygulamaları kapsar. İnsan kaynakları alanındaki sistematik derleme, NLP’yi bireylerin düşüncelerini, duygularını ve dillerini nasıl düzenlediklerine odaklanan bir iletişim ve kişisel gelişim yaklaşımı olarak tanımlar. Örgütsel ortamlarda kullanımı ve psikolojik sonuçları üzerine çalışmalar incelenmiştir; ancak bu tanım, NLP adı altında sunulan bütün uygulamaların aynı olduğu anlamına gelmez. [2]
Araştırmalar ve değerlendirme
Sağlık sonuçlarına ilişkin sistematik derleme, 1.459 başlık arasından 10 deneysel çalışmayı incelemiştir. Bunların beşi randomize kontrollü çalışma, beşi ise müdahale öncesi ve sonrası karşılaştırma niteliğindeydi. Çalışmalardaki yanlılık riski yüksek veya belirsiz bulunmuş; derleme, NLP müdahalelerinin sağlıkla ilgili sonuçları iyileştirdiğine dair kanıtın az olduğu sonucuna varmıştır. Yazarlar, bu sonucun etkinin kesinlikle bulunmadığını değil, araştırmaların miktar ve niteliğinin yetersiz olduğunu gösterdiğini özellikle belirtmiştir. [1]
İş yaşamındaki psikolojik sonuçları inceleyen ayrı sistematik derleme de örgütsel uygulamalarla ilgili araştırmaları değerlendirmiştir. Bu tür kanıt incelemeleri, yaklaşımın farklı ortamlarda kullanılmasını tek başına etkinliğin kanıtı saymaz. NLP hakkındaki iddialar değerlendirilirken hangi uygulamanın, hangi sonuç için ve ne tür araştırmalarla incelendiği dikkate alınmalıdır. Sağlık alanındaki derleme, mevcut kanıtların sağlık sonuçları için güvenilir bir etki hükmü vermeye yetmediğini bildirir. [1][2]