Soğuğa dayanıklılık haritası, bitkilerin kışın düşük sıcaklıklara dayanma olasılığını coğrafi bölgelere göre gösteren tematik harita türüdür. Tek başına bir yerin bütün iklim özelliklerini ya da belirli bir bitkinin her koşulda yaşayıp yaşamayacağını açıklamaz. ABD Tarım Bakanlığının (USDA) Bitki Dayanıklılık Bölgesi Haritası, bu harita türünün bilinen örneklerindendir. [1][2]
Sınıflandırmanın temeli
USDA haritası, yıllık aşırı en düşük kış sıcaklıklarının ortalamasına dayanır. Bu ölçüt, bir yerde kaydedilmiş tüm zamanların en düşük sıcaklığı değildir. USDA’nın güncel harita açıklamasına göre bölgeler 10 Fahrenheit derecelik aralıklarla sınıflandırılır; her ana bölge, aralarında 5 Fahrenheit derece bulunan “a” ve “b” yarım bölgelerine ayrılır. Haritanın renk ve kodları, ABD ile Porto Riko’daki konumların kış soğuğu bakımından karşılaştırılmasını sağlar. [1][2]
USDA’nın harita açıklaması, mevcut sürümde kullanılan hava durumu kayıtlarının 1991–2020 dönemine ait olduğunu belirtir. Bu dönem bilgisi, haritanın herhangi bir tek kışın koşullarını veya gelecekteki hava durumunu gösterdiği şeklinde yorumlanmamalıdır. Harita verileri bölgesel karşılaştırma için sunar; her bahçedeki yerel koşulları ayrı ayrı tarif etmez. [2]
Kullanımı ve sınırları
Dayanıklılık bölgeleri, çok yıllık bitkilerin soğuk kış koşullarına uygunluğunu ön değerlendirmede kullanılabilir. USDA bunların genel bir rehber olduğunu vurgular: rüzgâr, toprak ve nem özellikleri, kar örtüsü, kış güneşi, soğuğa maruz kalma süresi ve yaz sıcağı bitkilerin başarısını etkileyebilir. Bu nedenle aynı bölgede yer alan iki konumda sonuçlar farklı olabilir. [2]
USDA haritası ABD ve Porto Riko için düzenlenmiştir; kodları başka ülkelerde kendiliğinden resmî bir sınıflandırma sayılmaz. Başka yerlerde bitki seçimi yapılırken yerel iklim bilgileri ve yetiştirme koşulları da dikkate alınmalıdır. [1][2]