Sol anahtarı, nota yazısında dizekteki seslerin yerini belirlemeye yarayan işarettir. Yaygın kullanılan biçiminde alttan ikinci çizgi sol notasını gösterir. İşaretin kıvrımı bu çizginin çevresinde yer alır. Böylece diğer çizgi ve aralıkların hangi notalara karşılık geldiği, belirlenen sol sesine göre okunabilir. Bu ses, orta do üzerindeki soldür.[1][2]
DİZEKTE NOTA YERLERİ
Dizek beş çizgiden ve bunların arasındaki dört boşluktan oluşur. Nota başları çizgilerin üzerine veya aralıklara yerleştirilir. Sol anahtarıyla okunduğunda çizgiler alttan yukarı mi, sol, si, re ve fa seslerini gösterir. Aralıklardaki karşılıklar ise fa, la, do ve midir. Yükseğe yerleştirilen notalar daha tiz sesleri temsil eder.[2]
ÇALGILARDA KULLANIMI
Keman, flüt, gitar ve bağlama için yazılan notalarda sol anahtarı kullanılır. Nota yazısında fa ve do anahtarları da bulunur; bunlar farklı ses bölgelerini göstermeye yarar. Bu nedenle bir partiyi okumadan önce başlangıçtaki anahtarın belirlenmesi gerekir. Aynı çizgi, kullanılan anahtara göre başka bir nota adına karşılık gelebilir.[1]
EK ÇİZGİLER VE ORTA DO
Dizeğin dışında kalan sesler kısa ek çizgilerle gösterilebilir. Sol anahtarında orta do, dizeğin altındaki ilk ek çizgide bulunur. Klavyeli çalgı yazısında sol ve fa anahtarlı iki dizek birlikte kullanılabilir. Orta do her iki dizekte de gösterilebildiğinden, bu iki yazım bölgesi arasındaki bağlantıyı anlamayı kolaylaştırır.[2]