Sonar, su altındaki cisimlerin belirlenmesi ve çevrenin incelenmesi için ses dalgalarından yararlanan sistemlerin genel adıdır. Adı, İngilizce sesle seyrüsefer ve uzaklık ölçümünü anlatan ifadenin kısaltmasından gelir. Sesin suda ışık ve radyo dalgalarına göre daha uzak mesafelere yayılabilmesi, okyanus araştırmalarında bu yöntemi kullanışlı kılar. Deniz tabanının haritalanması, batıkların bulunması ve seyir açısından tehlikeli engellerin saptanması başlıca uygulamalardır.[1]
ETKİN VE EDİLGİN SİSTEMLER
Etkin sonar suya bir ses darbesi gönderir. Darbe bir nesneden yansıyıp geri döndüğünde yankı algılanır. Gönderme ve alma arasındaki süre, uzaklığın hesaplanmasında kullanılır; alınan sinyalin özellikleri hedef hakkında ek bilgi sağlar. Ses üreten veya algılayan dönüştürücüler, elektriksel ve akustik enerji arasındaki dönüşümü gerçekleştirir.[1]
Edilgin sonar ise kendi darbesini göndermeden çevreden gelen sesleri dinler. Gemilerden, denizaltılardan veya balina gibi canlılardan kaynaklanan seslerin izlenmesinde kullanılabilir. Tek bir edilgin dinleme düzeni, etkin sonardaki gidiş dönüş zamanını ölçemediği için uzaklığı aynı biçimde belirleyemez. Birden çok dinleme noktasının birlikte kullanılması, kaynağın konumunun hesaplanmasına yardımcı olur. Bu iki yaklaşım, farklı araştırma ve gözlem gereksinimlerine karşılık verir.[1]