Sosyal adalet, insanların haklardan, olanaklardan ve toplumsal kaynaklardan adil biçimde yararlanmasına ilişkin ilkedir. Özgürlük, insan onuru, ekonomik güvence ve eşit fırsatlar bu anlayışın temel unsurları arasında yer alır. Uluslararası Çalışma Örgütü, sosyal adaleti kapsayıcı ve barışçı toplumların dayanaklarından biri olarak ele alır; çalışma yaşamıyla toplumsal koşullar arasındaki bağı vurgular.[1]
HAKLAR VE FIRSATLAR
Sosyal adalet tartışmaları, insanların yaşamlarını geliştirebilecekleri koşullara erişmesini inceler. ILO'nun 1944 Philadelphia Bildirgesi, bütün insanların ırk, inanç veya cinsiyet ayrımı olmadan maddi refahlarını ve manevi gelişimlerini ilerletebilmesini ilke edinir. Bu çerçevede eşit fırsat, insan onuru ve ekonomik güvenlik birlikte değerlendirilir; toplumsal katılımın koşulları temel haklarla ilişkilendirilir.[1]
DAĞILIM VE EŞİTSİZLİK
Gelir ve servetin dağılımı, eğitim olanakları, çalışma koşulları ve kurumsal korumalara erişim sosyal adaletin incelendiği alanlardandır. ILO'nun 2025 raporu, temel hakları ve yetkinlikleri, fırsatlara eşit erişimi, adil dağılımı ve adil dönüşümleri ayrı boyutlar olarak ele alır. Rapor, ekonomik büyümenin tek başına adalet sağlamadığını; kurumların ve politika tercihlerinin sonuçları etkilediğini belirtir.[2]
TOPLUMSAL DÖNÜŞÜMLER
İklim değişikliğiyle mücadele, teknolojik yenilikler ve nüfus yapısındaki değişimler, işlerin ve kaynakların dağılımını etkileyebilir. Adil dönüşüm yaklaşımı, bu süreçlerin yarar ve yüklerinin kimler tarafından üstlenildiğini sorgular. ILO'nun değerlendirmesinde çalışma kurumlarının değişen koşullara uyarlanması ve farklı politika alanlarının birlikte ele alınması önem taşır. Amaç, dönüşüm sırasında dışlanmayı azaltan düzenlemelerin geliştirilmesidir.[2]