Sosyoloji

Sosyal kontrol

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Sosyal kontrol, bir toplulukta geçerli davranış beklentilerinin sürdürülmesini sağlayan düzenleme ve yaptırım süreçleridir. Yalnızca devletin cezalandırma yetkisini kapsamaz; aile, okul, işyeri ve gündelik ilişkiler de bu süreçlere katılır. İnsanların davranışlarını ortak kurallara göre ayarlaması, başkalarının tepkilerini öngörebilmelerine ve toplumsal düzenin devamına katkıda bulunur. [1]

YAPTIRIM BİÇİMLERİ

Yaptırımlar olumlu veya olumsuz, resmî veya gayriresmî olabilir. Bir davranışın takdir edilmesi olumlu; kınanması olumsuz yaptırımdır. Kurum tarafından verilen ödül ya da disiplin cezası resmî nitelik taşırken, gündelik bir teşekkür veya hoşnutsuz bakış gayriresmî olabilir. Böylece sosyal kontrol yalnızca yasak ve ceza yoluyla değil, kabul edilen davranışların desteklenmesiyle de işler. [1]

NORMLAR VE DEĞİŞİM

Normlara aykırılık ile suç aynı şey değildir; hukuken yasaklanmamış bir davranış toplumsal tepkiyle karşılaşabilir. Üstelik uygunluk ölçütleri zaman, yer ve topluluğa göre değişir. Sosyolojik çözümleme, bir yaptırımın varlığını onun haklı olduğunun kanıtı saymaz. Kimin kural koyduğu, yaptırımın kimlere uygulandığı ve farklı grupların nasıl etkilendiği de araştırmanın parçasıdır. [1]