Stok yönetimi, üretimde kullanılacak veya satışa sunulacak malların miktarını, siparişini, teslim alınmasını, saklanmasını ve hareketlerini düzenleyen işletme faaliyetidir. Amaç, üretim ve müşteri talebi için gerekli malzemeyi hazır tutarken stokla bağlantılı maliyetleri dengelemektir. Bu nedenle stok yönetimi, depo düzeninin yanında satın alma, üretim ve satış kararlarıyla da ilişkilidir.[1]
MİKTAR VE KAYIT
Stok düzeyi belirlenirken ürünün kullanım veya satış hızı izlenir. Sürekli envanter sistemleri, girişleri, satışları, siparişleri ve eldeki miktarları güncel kayıtlarla takip eder. Fazla mal tutmak talebe hızlı yanıt verilmesini kolaylaştırabilir; buna karşılık işletmenin parasını bağlar ve depolama ihtiyacını artırır. Yetersiz stok ise üretimin aksamasına veya müşterinin aradığı ürünü bulamamasına yol açabilir.[1]
MALİYET TÜRLERİ
Stok maliyeti yalnızca malın satın alma bedelinden oluşmaz. Depolama, sigorta, bozulma ve eskime gibi elde bulundurma maliyetleri; siparişin hazırlanması ve işlenmesiyle ilgili giderler; ürün bulunamadığında oluşan kayıp satışlar da değerlendirilir. Bu kalemler farklı yönlerde değişebilir. Örneğin daha büyük siparişler sipariş sıklığını azaltırken elde tutulan mal miktarını yükseltebilir; karar toplam etki üzerinden incelenir.[2]
ZAMANIN ÖNEMİ
Bir malın satın alınmasıyla satılması arasında geçen süre, stok yönetiminin izlediği göstergelerdendir. Uzayan bekleme, kolay bozulan ürünlerde fiziksel kayba; teknoloji ve moda ürünlerinde ekonomik eskimeye yol açabilir. Tam zamanında tedarik ve ekonomik sipariş miktarı gibi yaklaşımlar, mal bulunabilirliğiyle maliyet arasındaki ilişkiyi yönetmeye çalışır. Kullanılan yöntemin anlamı, satış ve üretim ihtiyaçlarıyla birlikte değerlendirilmesinde yatar.[2]