Mimarlık

Sundurma

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Sundurma, Türkçede farklı fakat ilişkili anlamlarda kullanılan bir yapı ve mimarlık terimidir. Kapı önünde ya da bir geçidin girişinde yağmur ve güneşten korunmak için yapılan, arka tarafı duvara verilen çatı veya örtü bu adla anılır. Sözcük ayrıca evlerin önündeki taşlık ya da yarı açık alan için de kullanılabilir.[1] Mühendislik terimleri sözlüğünde ise sundurma, araç veya malzeme barındırmaya yarayan, üstü kapalı basit bir yapı olarak tanımlanır; tarım bağlamında hayvanları hava koşullarından koruyan örtülü yapılar da bu adla belirtilir.[2]

Biçim ve kapsam

Sundurmanın biçimi kullanım amacına ve bulunduğu yere göre değişir. Bir giriş sundurması binaya bitişik bir çatı örtüsü biçiminde olabilir; daha büyük bir sundurma ise araçları, malzemeleri veya hayvanları barındıran ayrı ya da kısmen açık bir yapı olarak düzenlenebilir.[1][2] Bu nedenle sözcük, her durumda yalnızca küçük bir kapı üstü çatısını anlatmaz. “Sundurma” ile “saçak” da her bağlamda eş anlamlı sayılmaz: kaynaklardaki tanımlar, sundurmanın bir alanı örten yapı ya da örtülü mekân anlamında kullanılabildiğini gösterir.[1][2]

Kullanım ve adlandırma

Konutlarda kapı önü sundurması, girişteki alanı hava koşullarına karşı örter. Başka kullanımlarda yapı; araç, eşya veya çiftlik hayvanlarını korumaya yönelik olabilir.[2] Sözcüğün hangi anlamda kullanıldığı, çevresindeki anlatımdan ve yapının işlevinden anlaşılır. Örneğin evin önündeki “sundurma” bir taşlığı veya oturma alanını anlatabilirken, mühendislik ya da tarım sözlüğündeki kullanım kapalı bir barınağı öne çıkarır.[1][2] Bu anlam çeşitliliği, terimi yalnızca belirli bir malzeme veya taşıyıcı sistemle tanımlamayı uygun kılmaz.