Svalbard Küresel Tohum Deposu, Norveç'in Svalbard takımadalarında, Longyearbyen yakınında bulunan uzun süreli bir tohum yedekleme tesisidir. Dünyanın farklı gen bankalarında korunan tarım bitkilerinin tohumlarından alınan ikinci örnekleri saklar. Amaç, asıl koleksiyonun savaş, afet, kaynak yetersizliği veya başka nedenlerle kaybedilmesi durumunda bitki genetik çeşitliliğinin geri kazanılabilmesidir.[1][2]
YEDEKLEME İLKESİ
Depo, günlük araştırma ve dağıtım yapan gen bankalarının yerine geçmez. Bu kurumların koleksiyonlarına coğrafi olarak ayrı bir güvenlik katmanı sağlar. Tohumların mülkiyeti gönderen kurumda kalır; kutular kapalı saklanır ve örnekleri yalnız onları yatıran kurum geri isteyebilir. Kara kutu ilkesi olarak adlandırılan bu düzen, depolama hizmetiyle koleksiyonun sahipliğini birbirinden ayırır. Saklama hizmeti, katılan gen bankalarına ücretsiz sunulur.[1]
SAKLAMA KOŞULLARI
Kurutulmuş tohumlar hava geçirmeyen özel paketlere yerleştirilir ve etiketlenmiş kutularla gönderilir. Dağın içindeki odalarda yaklaşık eksi 18 derece sıcaklık korunur. Çevredeki donmuş zemin doğal bir soğuk ortam sağlasa da tesisin sıcaklığı teknik sistemlerle denetlenir. Tohumların canlılığını izleme ve gerektiğinde yeni örnekler üretme sorumluluğu ise kaynak gen bankasına aittir.[2]
İŞ BİRLİĞİ VE ÇEŞİTLİLİK
İşletme, Norveç Tarım ve Gıda Bakanlığı, NordGen ve Crop Trust arasındaki iş birliğine dayanır. NordGen, gönderen kurumlarla ilişkileri ve depo kayıtlarını yürütür. Korunan örnekler yalnız tür çeşitliliğini değil, tarım bitkilerinin birbirinden farklı genetik özellikler taşıyan çeşitlerini de temsil eder. Böylece tesis, uluslararası bitki genetik kaynaklarını koruma çalışmalarına yedek koleksiyonlarla katkıda bulunur.[1]